Εκεί που τελειώνει η Ευρώπη, εκεί που ο μύθος συναντά τη θάλασσα, στέκει ο φάρος Ταινάρου. Σιωπηλός, πέτρινος, αλύγιστος. Σε μια εποχή που τα GPS και τα σύγχρονα ραντάρ καθοδηγούν τα πλοία με απόλυτη ακρίβεια, οι παραδοσιακοί φάροι της χώρας στέκουν ως σιωπηλά μνημεία της ναυτικής μας ιστορίας.
Πριν την πλήρη αυτοματοποίησή τους, τα απομονωμένα αυτά κτίσματα αποτελούσαν το μοναδικό σημείο αναφοράς για τους ναυτικούς. Τη «ζωή» σε αυτά τα φανάρια, στις πιο αντίξοες συνθήκες, έδιναν οι φαροφύλακες. Και ο φάρος Ταινάρου είχε τον δικό του. Τον τελευταίο.
Ταίναρο: Εκεί που η μοναξιά γίνεται μύθος
Λίγα ναυτικά μίλια από την Αρεόπολη, στο νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ευρώπης, ο Πουλίκος Δημακάκος υπηρέτησε ως ο τελευταίος φαροφύλακας του φάρου Ταινάρου. Εκείνη την εποχή, από τους εκατοντάδες φάρους της Ελλάδας, μόνο γύρω στους 150 ήταν επανδρωμένοι. Απαιτούσαν από τους φύλακες να ζουν σε ακραία απομόνωση.
Ο κ. Δημακάκος ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του από την ακατοίκητη βραχονησίδα Δύσβατο. Εκεί η μοναξιά ήταν τόσο συνθλιπτική, που το διάβασμα όλων των βιβλίων της δανειστικής βιβλιοθήκης ήταν ο μόνος τρόπος να διατηρήσει τη λογική του.
Η μετάθεσή του στον φάρο Ταινάρου τον έφερε αντιμέτωπο με το βάρος της ιστορίας. Δίπλα στη μυθική σπηλιά του Άδη, στην πύλη του Κάτω Κόσμου. Η απομόνωση εκεί γεννούσε θρύλους. Όπως αυτόν του παλιού φαροφύλακα που χάθηκε στα κύματα μαζί με τον σκύλο του. Οι ντόπιοι ορκίζονται: τις νύχτες με κακοκαιρία ακούγεται ακόμα το σφύριγμα και το γάβγισμα πάνω από τα βράχια του φάρου Ταινάρου.
Η συνάντηση με τον Ζακ Κουστώ
Μια από τις πιο απρόσμενες στιγμές της καριέρας του ήταν η συνάντησή του με τον θρυλικό ωκεανογράφο Ζακ Ήβ Κουστώ. Βλέποντας το φημισμένο πλοίο «Καλυψώ» να πλησιάζει το ακρωτήριο, ο Έλληνας φαροφύλακας κατάφερε να μιλήσει στον Γάλλο εξερευνητή.
Προς έκπληξή του, ο Κουστώ του εξομολογήθηκε μέσω μεταφραστή πως εκείνος θαύμαζε τους φαροφύλακες. Τους έβλεπε να κουβαλούν στις πλάτες τους φιάλες υγραερίου των 100 κιλών, ανεβαίνοντας σε απρόσιτες «γερακοφωλιές» σαν τον φάρο Ταινάρου. Ο εξερευνητής των ωκεανών υποκλίθηκε στον φύλακα του φωτός.
Το τέλος μιας εποχής
Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας έφερε την αυτοματοποίηση. Τα φωτοβολταϊκά αντικατέστησαν τα ανθρώπινα χέρια. Το 2000 ο φάρος Ταινάρου έκλεισε οριστικά τον κύκλο της επάνδρωσής του.
Το γεγονός ότι ο Πουλίκος Δημακάκος έφυγε χωρίς να παραδώσει τη σκυτάλη σε νέο συνάδελφο, του άφησε μια πικρία. Έφυγε ο τελευταίος άνθρωπος. Έμεινε το φως. Μόνο του.
Το χρέος μας στον φάρο Ταινάρου
Το μήνυμα των τελευταίων αυτών φυλάκων είναι σαφές: Σε μια χώρα με τη μεγαλύτερη ακτογραμμή της Μεσογείου, αυτά τα ιστορικά φανάρια δεν πρέπει να αφεθούν στη φθορά του χρόνου.
Ο φάρος Ταινάρου δεν είναι απλώς ένα κτίσμα στο τέλος της Μάνης. Είναι η τελευταία ανάσα του μύθου. Είναι ο τελευταίος που είδε τον Κουστώ. Ο τελευταίος που άκουσε το γάβγισμα-φάντασμα. Ο τελευταίος που κράτησε το φως αναμμένο με τα χέρια του.
Πρέπει να διατηρηθεί. Να μετατραπεί σε μουσείο. Να διαφυλάξει ένα αναπόσπαστο κομμάτι της νεότερης ιστορίας μας. Γιατί όταν σβήνουν οι φάροι, σβήνει και η μνήμη.
Εσύ έχεις περπατήσει μέχρι τον φάρο Ταινάρου;
Δείτε το βίντεο:
