Οι ηθικές “παγίδες” για την Πόταινα.

Η ιστορία της Πόταινας δεν είναι απλώς η βιογραφία μιας γυναίκας, αλλά ένα ζωντανό κομμάτι της σκληρής και περήφανης ιστορίας της Μάνης. Η μία από τις κόρες του Λαγουδάκου, η Πόταινα, παντρεύτηκε τον Ποϊτιά Ξαρχάκο, αλλά η μοίρα είχε άλλα σχέδια για εκείνους. Ο σύζυγός της εσκοτώθη στο Μπιζάνι το 1912, αφήνοντας την έγκυο στον Αντώνη, ενώ εκείνη ήταν ακόμα «εικοσαρισμένη». Από εκείνο το πικρό έτος και μέχρι τον θάνατό της το 1985, η Πόταινα έζησε ως χήρα, φορώντας το μαύρο χρώμα της πένθιμης Μάνης σαν δεύτερο δέρμα, αλλά με μια αγέρωχη στάση που κανείς δεν μπόρεσε να λυγίσει.

Η ζωή της ήταν ένας διαρκής αγώνας ενάντια στην καχυποψία και τα κοινωνικά στερεότυπα της εποχής. Το τι τράβηξε από τους άλλους Βαθειάτες δεν περιγράφεται με λόγια· η αυστηρή και κλειστή κοινωνία του χωριού την έθεσε στο στόχαστρο. Χαρακτηριστικό είναι ότι, για να την ελέγξουν και να την προσβάλουν, έφταναν στο σημείο να της βάζουν στάχτη στην πόρτα τη νύχτα, ώστε να διακρίνουν στα ίχνη αν κάποιος άνδρας εισερχόταν ή εξήρχετο από το σπίτι της. Παρά τις ταπεινώσεις, η ψηλή, ξανθιά και αγέρωχη Πόταινα παρέμεινε ακλόνητη, ζώντας ως το τέλος με τους δικούς της κανόνες και την αξιοπρέπεια που επιβάλλει η παράδοση της Μάνης.

Περνώντας από τη Βάθεια, η φιγούρα της ήταν πάντα εκεί, μια ζωντανή εικόνα μιας άλλης εποχής, μέσα στην ισόγεια καμαρούλα της. Τελευταία φορά, το 1985, όταν η Πόταινα ήταν πλέον 92 ετών, την επισκέφτηκαν και τη βρήκαν με το γνωστό της σθένος. Παρά την προχωρημένη ηλικία της, είχε πέσει από την ελιά, έχοντας ανέβει η ίδια στα δέντρα για να μαζέψει τον καρπό!

«Δε μπορού να μαζέψου και κάνα λάχανο. Άλλα έχου τη γριά και μου φέρνει η κακομοίρα», μονολογούσε με πίκρα για την αδυναμία της να είναι αυτόνομη. «Ποιά γριά; Τη Λιάρα;», ρώτησε ο επισκέπτης της, βλέποντας μια άλλη υπέργηρη Βαθειάτισσα, αγνώστου ηλικίας, να πλησιάζει αργά στο σοκάκι. «Καλά, εκείνη είναι μεγαλύτερη από σένα;» «Αμή, παιδάκι μου, εγώ έτσα γριά τήνε θυμούμαι!», απάντησε η Πόταινα, χαρίζοντας ένα τελευταίο χαμόγελο που έκρυβε μέσα του ολόκληρη τη σοφία και τη μακροημέρευση των ανθρώπων της άγονης αλλά πλούσιας σε ψυχή γης της Μάνης. Η Πόταινα έφυγε από τη ζωή αφήνοντας πίσω της μια ιστορία υπομονής, δύναμης και της αιώνιας μανιάτικης παλικαριάς.

Φωτό με λειτουργία AI

Πηγή: Ξεχασμένοι & Ζωντανοί Θρύλοι του Ταινάρου .Κυριάκος Κάσσης-Έκδοση ” Ιχόρ” .Μάνη -Αθήνα 2000.