Καινούργια Χώρα Μάνης:” Ένα ησυχαστήριο στην πέτρα και τον χρόνο”.

Στις άγριες, υπέροχες πλαγιές της Μάνης, εκεί όπου η γη συναντά το απέραντο γαλάζιο του νότου, απλώνεται το Πόρτο Κάγιο με τα δραματικά του τοπία και τους μυστικούς του θησαυρούς. Στο δυτικό τμήμα της κορυφογραμμής του βόρειου βουνού του,  στέκει οικισμός Καινούργια Χώρα (ή Καιρνούγια στην τοπική λαλιά) — ένα ησυχαστήριο χαραγμένο στην πέτρα και τον χρόνο. Αν και κουβαλάει ένα όνομα που μαρτυρά αναγέννηση, η ίδια η τοποθεσία αναπνέει την αύρα μιας πολυτάραχης ιστορίας, στεκόμενη ως περήφανος κληρονόμος του χαμένου, αρχαίου οικισμού της Σαρρανιάς.

Οι Πρώτοι Οικιστές και οι Ρίζες των Οικογενειών

Στην ιστορική απογραφή του Γριμάνι το 1700, ο οικισμός καταγράφεται με το όνομα «Κασποτίνος». Το όνομα αυτό, ωστόσο, δεν διασώθηκε στη ζωντανή τοπική μνήμη και εκτιμάται πως αποτελεί βενετσιάνικη παραφθορά του ονομαστικού προσδιορισμού «Κοσμάδικο». Η ονομασία αυτή προέρχεται από τους πρώτους νεότερους οικιστές της περιοχής (εξ ου και το «Καινούργια»), οι οποίοι ανήκαν στον κλάδο των Κοσμάδων της Βάθειας, καθώς και στην οικογένεια Μαστοράκου — απόγονοι των οποίων ζουν σήμερα, πολλοί εκ των οποίων υπεραιωνόβιοι, στο Γύθειο και την Αττική.

Από τους κατοίκους της παλαιότερης Σαρρανιάς που επέζησαν, διασώθηκαν ορισμένες ιστορικές οικογένειες:

• Οι Κουρούμαλλοι, οικογένεια που πλέον έχει εκλείψει από την περιοχή και απαντάται κυρίως στην Αττική, καθώς και στην Καλαμάτα, την Ηλεία και την Κορσική.

  Δείτε επίσης

  

  Σελεγούδι Μάνης: Η Ψυχή μιας Άγριας Γης, Σμιλεμένη στο Βράχο και την Ιστορία

      Στη σκιά του επιβλητικού Ταΰγετου, εκεί που η Μάνη ξεδιπλώνει τις άγριες ομορφιές της, κρύβεται ένα χωριό που ψιθυρίζει ιστορίες αιώνων: το Σελεγούδι....

• Η οικογένεια Ντε Βούρος.

• Η οικογένεια Λειβάδης (η οποία θεωρείται μάλλον κλάδος των Μαστοράκων).

• Άλλες παλιές οικογένειες που εγκαταστάθηκαν αργότερα, όπως οι Τσιλιβάκος, Χαχλάκης, Αρβανίτης κ.ά.

Οι ελάχιστοι αυτοί άνθρωποι υπήρξαν οι τυχεροί διασωθέντες της καταστροφικής σφαγής του Ντέλη και του Συλαμπαχιά (Τούρκος Πασάς =Σεϋλαμπασά, τον έστειλαν οι Οθωμανοί με την σύμφωνη γνώμη του Ορθόδοξου Πατριάρχη με εντολή να μην αφήσει ζωντανό Μανιάτη, ούτε άλλο τι στη Μάνη …εντολή ήταν 4 λέξεις : Σκότωσε, σκλάβωσε, Κάψε, Γκρέμισε) το 1614.

Από τη Σαρρανιά στην Καινούργια Χώρα

Η Σαρρανιά (ή Νέα Σάρρα), ο οικισμός μεγαλιθικού τύπου που προηγήθηκε, είχε μια μακρά πορεία μέχρις ότου καταστροφική πειρατική επιδρομή — γύρω στον 16ο αιώνα — επέφερε την οριστική της κατάρρευση. Από τους λίγους κατοίκους που κατάφεραν να γλιτώσουν από την καταστροφή, θεμελιώθηκε στη συνέχεια η Καινούργια Χώρα.

Σημαντικά Τοπωνύμια της Περιοχής

Γύρω από την Καινούργια Χώρα διατηρούνται έως σήμερα σημαντικά τοπωνύμια και μνημεία της τοπικής παράδοσης:

• Η Φουρνιά: Περιοχή με κτήματα, τοποθετημένη στα βορειοδυτικά της Καινούργιας Χώρας.

• Το Κάνι: Η τοποθεσία που χρησίμευε ως το νεκροταφείο του οικισμού.

• Η Αγία Κυριακή: Μια νεότερη εκκλησούλα, κτισμένη πάνω στον δρόμο που οδηγεί από τα βορειοδυτικά της Καινούργιας Χώρας προς τη Βάθεια.

Στην είσοδο του χωριού είναι το εκκλησάκι Κοίμηση της Παναγίας (του 1865) και στα βόρεια ο πρόσφατα ανακαινισμένο εκκλησάκι μεγαλιθικού τύπου Άγιοι Ανάργυροι.

Σήμερα, η Καινούργια Χώρα μπορεί να στέκει σιωπηλή στα κορυφολογήματα του Πόρτο Κάγιου, παραμένει όμως ένας τόπος γεμάτος μνήμες και παλμούς. Από τη Σαρρανιά των θρύλων και των πειρατών μέχρι τους Κοσμάδες, τους Μαστοράκους και τις άλλες ιστορικές οικογένειες που ύφαναν το γενεαλογικό της δίκτυο, ο οικισμός αυτός είναι κάτι παραπάνω από πέτρες και μονοπάτια. Είναι ένα ζωντανό μνημείο επιβίωσης και συνέχειας· μια γέφυρα που ενώνει το αδάμαστο παρελθόν της Μάνης με τις ρίζες που απλώθηκαν στους αιώνες, θυμίζοντας σε όποιον την αντικρίζει πως η πέτρα μπορεί να ραγίσει, αλλά η ιστορία της ανθρώπινης ψυχής μένει αναλλοίωτη στον χρόνο.

Ιστορικές πηγές: “Τοπωνύμια Μάνης” . Κυριάκος Δ. Κάσσης σελίδες 134-135

Κείμενο : Όμορφη Μάνη

Διάβασε κι αυτό: Κορογονιάνικα Μάνης: Το πέτρινο μπαλκόνι στο νοτιότερο ηπειρωτικό άκρο της Ελλάδας.