1796: Όταν ο Βοναπάρτης θυμήθηκε τους «Σπαρτιάτες» της Κορσικής.

Αιάκειο, χειμώνας 1796. Η Γαλλική Επανάσταση βράζει.

Το Καργκέζε έχει αδειάσει. Οι Μανιάτες, κυνηγημένοι ξανά από τους ντόπιους Κορσικανούς που τους έβλεπαν πάντα ως «ξένους σχισματικούς», είχαν αναγκαστεί να γυρίσουν στο Αιάκειο. Πάλι πρόσφυγες. Πάλι χωρίς πατρίδα.

Και τότε, εμφανίζεται αυτός.

Ο Ναπολέων Βοναπάρτης, γέννημα-θρέμμα του Αιάκειου. Στρατηγός πια της Γαλλίας, δεν είχε ξεχάσει. Μεγαλωμένος δίπλα στους Μανιάτες, ήξερε ποιοι ήταν: «Απόγονοι των Σπαρτιατών», όπως τους έλεγε ο κόμης Μαρμπέφ.

Η σκηνή που δεν γράφτηκε στα βιβλία, μα ψιθυρίζεται στο Καργκέζε:

Στέκεται μπροστά στους γερόντους με τις μανιάτικες κάπες. Οι Κορσικανοί μουρμουρίζουν. Οι Μανιάτες κοιτούν κάτω. 120 χρόνια στην Κορσική, και ακόμα ξένοι.

Ο Ναπολέων τους κοιτά στα μάτια. Δεν βλέπει «Έλληνες πρόσφυγες». Βλέπει το πείσμα της Μάνης. Βλέπει τους 90 του πύργου της Ominia που έκαναν έξοδο το 1731 για να μην σκύψουν.

Και δίνει τη διαταγή: «Να επιστρέψουν στο Καργκέζε. Υπό την προστασία μου.»

Γιατί το έκανε;

1. Το ήθος: Ο Ναπολέων μεγάλωσε με την κορσικανική τιμή. «Be a Corsican. Not a chicken». Οι Μανιάτες το 1729 αρνήθηκαν να προδώσουν τους Γενοβέζους ευεργέτες τους. Αυτό, για έναν Κορσικανό, είναι ιερό.
2. Η στρατηγική: Το 1796 ο Ναπολέων πολεμούσε τους Παολιστές στην Κορσική. Οι Μανιάτες ήταν σταθερά φιλογάλλοι από το 1768. Σύμμαχοι σε εχθρική γη.
3. Η καταγωγή: Γεννήθηκε στο Αιάκειο, στην ίδια πόλη που οι Μανιάτες έζησαν 44 χρόνια εξόριστοι. Στην εκκλησία τους, La Madonna del Carmine, βαφτίζονταν τα παιδιά τους. Ήταν γείτονες.

Το αποτέλεσμα:

Το 1796 οι Μανιάτες ξαναγυρίζουν στο Καργκέζε. Αυτή τη φορά, για να μείνουν. Για πάντα. Εκεί, το 1852, θα χτίσουν τον Άγιο Σπυρίδωνα, αντικριστά στην καθολική εκκλησία. Δύο μανάδες, δύο πίστεις, μία πλατεία.

Το πικρό φινάλε:

Ο Ναπολέων έγινε Αυτοκράτορας. Κατέκτησε τον κόσμο. Μα για την Κορσική λένε πως την ξέχασε. Όχι όμως το Καργκέζε. Χωρίς την προσταγή του το 1796, το τελευταίο μανιάτικο χωριό της Δύσης θα είχε σβήσει.

Ο τελευταίος ελληνόφωνος πέθανε το 1976 — 300 χρόνια μετά τον «Σωτήρα». Μα στο Καργκέζε, ακόμα και σήμερα, αν πεις «είμαι από τη Μάνη», ο παπάς θα σε κεράσει κρασί και θα σου δείξει την εικόνα της Παναγίας που έφεραν το 1676.

Γιατί όπως έγραψε ο νεαρός Βοναπάρτης: «On Corsica I was given life, and with that life I was also given a fierce love for this my ill-starred homeland». Και οι Μανιάτες, για εκείνον, ήταν κομμάτι αυτής της πατρίδας.

Πηγές για το άρθρο:

1. Η προστασία του Ναπολέοντα 1796: mani.org.gr
2. Οι Μανιάτες στο Αιάκειο 1731-1774: mani.org.gr + εκκλησία των Ελλήνων
3. Η άρνηση προδοσίας το 1729: greekhistoryandprehistory
4. Ο Μαρμπέφ και οι «Σπαρτιάτες»: greekhistoryandprehistory
5. Ναπολέων γεννημένος Αιάκειο: napoleon.org
6. Η κόντρα του με τους Παολιστές: napoleon.org
7. Κοινό κορσικανικό ήθος: National Geographic