Πας Κότρωνα για μπάνιο στη “Συκιά”. Περπατάς τη χερσόνησο Σκοπά, βλέπεις ένα λευκό εκκλησάκι, ανάβεις ένα κεράκι, βγάζεις φωτογραφία τη θέα.
Ξέρεις πού πατάς;
Πατάς πάνω στην αρχαία Τευθρώνη. Και ο Άγιος Νικόλαος της Σκοπάς είναι χτισμένος πάνω στον ναό της Ισσωρίας Άρτεμης.
1. Η Σκοπά δεν είναι απλά “το κερατάκι του Κότρωνα”
Η χερσονησίδα Σκοπά είναι 300 μέτρα πέτρα που μπαίνει στη θάλασσα, ανατολικά του Κότρωνα. Ενώνεται με τη στεριά με μια λωρίδα από βότσαλα.
Αλλά πριν 3.000 χρόνια, εδώ χτυπούσε η καρδιά της αρχαίας Τευθρώνας. Μία από τις πόλεις του Κοινού των Ελευθερολακώνων. Ο Παυσανίας λέει την ίδρυσε ο Αθηναίος Τέθραντας.
Η Σκοπά ήταν η μία από τις δύο ακροπόλεις της πόλης. Η άλλη ήταν στο κάστρο Λουκάδικων.
2. Ο Άγιος Νικόλαος πάτησε πάνω στην Άρτεμη
Το εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου είναι κτισμένο ακριβώς πάνω στον αρχαίο ναό της Ισσωρίας Άρτεμης.
Γύρω του; Διάσπαρτα μαρμάρινα απομεινάρια. Κολώνες, βάσεις, κομμάτια από τον αρχαίο ναό. Τα πατάς και δεν το ξέρεις.
Οι Βυζαντινοί το έκαναν συχνά: έχτιζαν χριστιανικούς ναούς πάνω σε αρχαία ιερά. Άλλαζαν θεό, κράταγαν τον τόπο. Γιατί ο τόπος ήταν ήδη “ιερός”.
3. Τι βρέθηκε στη Σκοπά;
Η Σκοπά δεν έχει μόνο Ρωμαϊκά λείψανα. Έχει ζωή από πολύ πιο πίσω:
- Οψιδιανός – το “γυαλί” της Προϊστορίας
- Πέλεκεις – εργαλεία λίθινα
- Κεραμικά από Πρωτοελλαδική, Μεσοελλαδική και Μυκηναϊκή περίοδο
Μιλάμε για 4.000 χρόνια ιστορίας σε 300 μέτρα γης.
4. Μετά τον Άγιο, η “Συκιά”
Κατηφορίζεις το μονοπάτι μετά το εκκλησάκι και βγαίνεις στη μαγευτική παραλία της Συκιάς. Πήρε το όνομα από τις συκιές που έχει εκεί.
Κολυμπάς και από πάνω σου ο Άγιος Νικόλαος φυλάει σκοπιά. Από κάτω του, η Άρτεμη κοιμάται 2.500 χρόνια.
5. Γιατί ο Κότρωνας λέγεται έτσι;
Ο Κότρωνας είναι το μεγαλύτερο παραθαλάσσιο χωριό της Ανατολικής Μάνης. 41 χλμ από το Γύθειο, 87 από τη Σπάρτη.
Αλλά το όνομα; Κότρωνας = αρχαία Τευθρώνη. Παραφθορά του ονόματος μέσα στους αιώνες. Οι ντόπιοι κράτησαν την ηχώ.
Την επόμενη φορά που θα πας Σκοπά, στάσου.
Κοίτα γύρω σου τα μάρμαρα. Άγγιξε τα. Είναι η Άρτεμη. Άναψε κεράκι στον Άγιο Νικόλαο. Είναι ο φύλακας.
Πλούσιο φωτογραφικό υλικό εδώ : Ναοί στη Μάνη
ΧΑΡΤΗΣ |
Πηγές:
1. Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις Γ΄ 25, 4
2. Αρχαιολογικό Δελτίο, ΥΠΟ, Τόμος 51 (1996)
3. Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας – Αρχαιολογικός χώρος Τευθρώνης
4. Καπετανάκης Σ., Κάστρα και Εκκλησίες της Μάνης, Αθήνα 2008