Εικονοβίβλος της Μάνης: Ένα νοσταλγικό οδοιπορικό στον χρόνο.

Υπάρχουν κάποιες φωτογραφίες που δεν αποτυπώνουν απλώς το τοπίο, αλλά την ίδια την «ανάσα» ενός τόπου. Σε αυτό το ρετρό αφιέρωμα, ανοίγουμε τις σελίδες ενός σπάνιου πνευματικού θησαυρού: η Εικονοβίβλος της Μάνης μας ανοίγει την πόρτα στο παρελθόν.

Πρόκειται για το μνημειώδες έργο του κορυφαίου φωτογράφου της μανιάτικης γης, Γιάννη Βουρλίτη, το οποίο κυκλοφορεί σε μια εξαιρετική, δίγλωσση έκδοση από τις Εκδόσεις «Αδούλωτη Μάνη» του Γεωργίου Π. Δημακόγιαννη. Μέσα από τον φακό του Βουρλίτη, η Μάνη του χθες ζωντανεύει με μια δωρική απλότητα και μια περηφάνια που συγκλονίζει.

Πριν προχωρήσουμε στην ιστορία του δημιουργού, σας προσκαλούμε να περιηγηθείτε στο παρακάτω slide. Είναι μια σπάνια ευκαιρία να δείτε πώς αποτυπώνεται η αυθεντική Λακωνία, καθώς η Εικονοβίβλος της Μάνης παρουσιάζει τη ζωή όπως ήταν πριν την αλλοίωση του χρόνου: οι αγέρωχοι πύργοι, οι σκαμμένες από την αλμύρα μορφές και η πέτρα που γίνεται ιστορία.

Δείτε το: 

Ποιος ήταν ο Γιάννης Βουρλίτης: Ο άνθρωπος που «κλείδωσε» τον χρόνο

Για να καταλάβει κανείς την πραγματική αξία που κρύβει η Εικονοβίβλος της Μάνης, πρέπει πρώτα να γνωρίσει τον άνθρωπο πίσω από το κλείστρο. Ο Γιάννης Βουρλίτης δεν ήταν ένας απλός, περαστικός επισκέπτης· ήταν ένας ερωτευμένος οδοιπόρος.

Από τη δεκαετία του 1950 και για περίπου μισό αιώνα, ο Βουρλίτης όργωσε απ’ άκρη σ’ άκρη τη μανιάτικη γη. Σε μια εποχή που δεν υπήρχε οδικό δίκτυο, ηλεκτρικό ρεύμα ή οι σημερινές συγκοινωνίες, εκείνος ταξίδευε με ένα ποδήλατο, με τα πόδια, ή μπαίνοντας σε καΐκια της γραμμής. Στον ώμο του κουβαλούσε πάντα το πιο πολύτιμο εργαλείο του: μια βαριά φωτογραφική μηχανή και μερικά ασπρόμαυρα φιλμ.

Κερδίζοντας την εμπιστοσύνη των Μανιατών

Οι Μανιάτες εκείνης της εποχής, άνθρωποι κλειστοί, δωρικοί και γεμάτοι περηφάνια, δεν άνοιγαν εύκολα το σπίτι ή την ψυχή τους σε ξένους. Ο Γιάννης Βουρλίτης όμως είχε ένα σπάνιο χάρισμα. Με την ευγένεια, την υπομονή και τον βαθύ του σεβασμό, κατάφερε γρήγορα να γίνει ένας από αυτούς.

Έτσι, τον άφησαν να μπει στα παραδοσιακά λιοτρίβια τους, να κάτσει μαζί τους στη «ρούγα» (το καθημερινό μάζεμα της γειτονιάς), να τους φωτογραφίσει την ώρα του σκληρού μόχθου στα χωράφια, ακόμα και στις πιο ιερές και προσωπικές τους στιγμές, όπως στα συγκλονιστικά μανιάτικα μοιρολόγια.

Μια κληρονομιά από φως και πέτρα

Ο Βουρλίτης δεν έψαχνε την «στημένη» ή την εμπορική τουριστική φωτογραφία. Αναζητούσε την απόλυτη αλήθεια. Κάθε κλικ του ήταν ένας φόρος τιμής στις σκαμμένες από τον ήλιο μορφές, στις μαυροφορεμένες μάνες και στους επιβλητικούς πύργους που στεκόντουσαν σαν βίγλες στην αιωνιότητα.

Όταν το τεράστιο αυτό αρχείο κινδύνευε να χαθεί στο πέρασμα των ετών, οι Εκδόσεις «Αδούλωτη Μάνη» του Γεωργίου Π. Δημακόγιαννη ανέλαβαν το σπουδαίο και δύσκολο έργο της διάσωσης, ψηφιοποίησης και έκδοσής του.

Χάρη σε αυτή την εκδοτική προσπάθεια, η Εικονοβίβλος της Μάνης δεν «κλείδωσε» απλώς τον χρόνο, αλλά μας παρέδωσε τα κλειδιά για να ξεκλειδώνουμε, όποτε το έχουμε ανάγκη, την αυθεντική, αδούλωτη ψυχή της Μάνης.