Στο άγριο και επιβλητικό τοπίο της λακωνικής γης, εκεί που ο Μεσσηνιακός κόλπος συναντά το θρυλικό Ακρωτήριο Ταίναρο, άκμασε κάποτε μια πόλη προορισμένη να γίνει το διοικητικό και θρησκευτικό επίκεντρο μιας ολόκληρης ομοσπονδίας. Η Καινήπολη, η «νέα πόλη» των Ελευθερολακώνων, δεν ήταν απλώς ένας οικισμός· ήταν το λιμάνι των θεών και το καταφύγιο των προσκυνητών.
Από τον Ποσειδώνα στον Αυγουστιάτικο Πλούτο
Πριν ονομαστεί Καινήπολη, η περιοχή ήταν γνωστή ως Ταίναρος. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο τόπος ανήκε αρχικά στον Απόλλωνα, όμως μια θεϊκή «ανταλλαγή» έφερε τον Ποσειδώνα στο Ταίναρο και τον Απόλλωνα στους Δελφούς.
Η Ταίναρος υπήρξε πόλη-φάρος για τους προσκυνητές του Ταιναρίου Ποσειδώνα, γνωρίζοντας τεράστια οικονομική άνθηση. Μετά την καταστροφή της (περί το 21 π.Χ.), αναγεννήθηκε ως Καινήπολη υπό την προστασία του Ρωμαίου αυτοκράτορα Οκταβιανού Αυγούστου, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες πόλεις του Κοινού των Ελευθερολακώνων.
Τα Σημάδια του Χρόνου: Από τα Αμπέλια στον Αλμυρό
Αν περπατήσει κανείς σήμερα στην περιοχή Κυπάρισσος των Αλίκων, πατάει πάνω στα θεμέλια της ιστορίας.
Η Ακρόπολη: Δέσποζε στη θέση «Αμπέλια».
Τα Τείχη: Ξεκινούσαν από το Βασιλικό Πηγάδι στον όρμο του Αλμυρού και έφταναν μέχρι το Μοναστήρι της Κοίμησης της Θεοτόκου.
Τα Λιμάνια: Το Σαρολιμένι και ο Αλμυρός έσφυζαν από ζωή, υποδεχόμενα εμπορικά πλοία και, αργότερα, τον αυτοκρατορικό στόλο του Βελισσάριου.
Η Μετάβαση στο Φως του Χριστιανισμού
Η Καινήπολη δεν χάθηκε με τη διάλυση του Κοινού των Ελευθερολακώνων το 297 μ.Χ. Αντιθέτως, παρέμεινε ισχυρή, αποκρούοντας επιδρομές Βανδάλων και διατηρώντας τον αστικό της χαρακτήρα.
Στην πόλη αυτή, η αρχαία θρησκεία και ο χριστιανισμός συνυπήρξαν για αιώνες. Οι ανασκαφές του καθηγητή Νικολάου Δρανδάκη έφεραν στο φως τρεις σπουδαίες παλαιοχριστιανικές βασιλικές:
Του Αγίου Πέτρου (με τα εντυπωσιακά αρχαία κιονόκρανα).
Του Αγίου Ανδρέα.
Της Κοιμήςεως της Θεοτόκου.
Αυτοί οι ναοί, χτισμένοι πάνω ή δίπλα στα αρχαία ιερά, μαρτυρούν μια εποχή πνευματικής μετάβασης, πριν ο Όσιος Νίκων ο «Μετανοείτε» εδραιώσει οριστικά τον χριστιανισμό στη Μάνη τον 9ο αιώνα.
Το Τέλος μιας Ένδοξης Εποχής
Η μοίρα της Καινήπολης σφραγίστηκε τον 6ο αιώνα μ.Χ. Ένας ισχυρός σεισμός, από εκείνους που συχνά συγκλόνιζαν τη Μεσόγειο εκείνη την περίοδο, οδήγησε στην εγκατάλειψη της πόλης.
Σήμερα, οι επιγραφές που τιμούν ευεργέτες όπως ο Γάιος Ιούλιος Λάκων και τα διάσπαρτα ερείπια στη θέση «Λατομά» παραμένουν σιωπηλοί μάρτυρες μιας πολιτείας που υπήρξε το καμάρι της Λακωνίας. Η Καινήπολη δεν είναι απλώς αρχαιολογία· είναι η ψυχή της Μάνης που περιμένει τον ταξιδιώτη να την ανακαλύψει ανάμεσα στους βράχους και τη θάλασσα.
Κείμενο : Όμορφη Μάνη
Πηγή: Ιωάννης Λεκκάκος. “Μάνη’. Εκδόσεις Μιχάλης Σιδέρης