Η Φουλιά αποτελεί μια μικρογραφία της αρχαίας Αγοράς για την Κίττα. Βρίσκεται στο κέντρο του χωριού, εκεί όπου διασταυρώνονται οι δρόμοι που οδηγούν στις συνοικίες και στα γύρω χωριά. Δεξιά και αριστερά του δρόμου υπάρχουν λιγοστά μικρομάγαζα με χτιστά πεζούλια στην πρόσοψη, που χρησιμεύουν ως καθίσματα για τους περαστικούς. Το πιο κεντρικό σημείο είναι «η Καμάρα», το παλιό Δημαρχείο της Κίττας, που διαθέτει ένα θολωτό τμήμα για να προστατεύονται οι κάτοικοι από τη βροχή και τον ήλιο.

Εκεί συγκεντρώνονται καθημερινά οι άντρες του χωριού για τη «ρούγα» τους. Καθισμένοι στα πεζούλια ή σε καρέκλες, σχηματίζουν κύκλους γύρω από τους μορφωμένους του τόπου, παρακολουθώντας με προσήλωση τις συζητήσεις τους, θέτοντας ερωτήματα ή εκφράζοντας αντιρρήσεις για όλα τα τρέχοντα ζητήματα.

Οι «Σωκράτηδες» της Μάνης

Η Φουλιά είχε τους δικούς της πνευματικούς οδηγούς, που λειτουργούσαν όπως ο Σωκράτης στην αρχαία Αθήνα. Ανάμεσά τους ξεχώριζαν οι δάσκαλοι:

• Δημοδιδάσκαλοι: Τσατσαρούνος, Βουδικλάρης, Καβαντζάς, Χαμόδρακας.

• Ελληνοδιδάσκαλοι: Χαρτουλάρος, Παρθένιος, Γρηγορακάκης, Σκυλακάκης.

Οι κάτοικοι θαύμαζαν τη μόρφωση και την ευφράδειά τους, προσπαθώντας συχνά να μιμηθούν την αρχαιοπρεπή γλώσσα τους. Αυτή η προσπάθεια οδηγούσε συχνά σε κωμικές παρεξηγήσεις. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του μπάρμπα-Νικόλα, ο οποίος, θέλοντας να εντυπωσιάσει, μετέτρεψε τη λόγια φράση του δασκάλου «περί λύχνων αφάς» (την ώρα που ανάβουν τα λυχνάρια) στο απίθανο «περί λύχνων πριν να φας»! Αντίστοιχα, ένας άλλος κάτοικος κάλεσε τον γιατρό χωρίς να είναι άρρωστος, μόνο και μόνο για να χρησιμοποιήσει τη λέξη «αβρότητος».

Το Μαργαριτάρι του Δημάρχου

Ακόμα και ο δήμαρχος, παρά την έλλειψη μόρφωσης, έπεφτε στην ίδια παγίδα. Κάποτε, σε μια περίοδο που το χωριό συζητούσε έντονα μια υπόθεση παράνομης εγκυμοσύνης και αποβολής, ο δήμαρχος άκουσε τους γραμματιζόμενους να χρησιμοποιούν τις λέξεις «εξάμβλωση» και «εξάμβλωμα». Λίγες μέρες μετά, εμφανίστηκε στη ρούγα κατάκοπος και λασπωμένος. Όταν τον ρώτησαν πού ήταν, εκείνος απάντησε με στόμφο, μπερδεύοντας τις λέξεις: «Έρχομαι από την Τζίμοβα· είχα πάει για το… ξεκαύλωμα εκείνης της δικής μας!», προκαλώντας ασφαλώς θυμηδία.

Η Πολιτισμική Συγγένεια: Μανιάτες και Ηπειρώτες

Ο Δημητράκος επισημαίνει ότι οι Μανιάτες, λόγω της γεωγραφικής τους απομόνωσης, διατήρησαν αναλλοίωτα αρχαία ήθη και έθιμα. Το ίδιο παρατηρήθηκε και στους Ηπειρώτες (ιδιαίτερα στους Χειμαρριώτες). Όταν οι δύο αυτές ομάδες συναντήθηκαν στα μεταλλεία του Λαυρίου, ένιωσαν αμέσως μια αδερφική σύνδεση, εκπληκτοι από τις ομοιότητές τους παρά τη μεγάλη χιλιομετρική απόσταση.

Η εξήγηση, κατά τον συγγραφέα, βρίσκεται στην κοινή Δωρική καταγωγή τους. Και οι δύο λαοί παρέμειναν αποκομμένοι από τις εξωτερικές επιρροές, διασώζοντας έναν τρόπο ζωής που έφτανε πίσω μέχρι την εποχή του Ομήρου και του Αβραάμ. Αυτός ο αρχέγονος τρόπος ζωής παρέμεινε σχεδόν αναλλοίωτος μέχρι το 1830, όταν η ίδρυση του ελληνικού κράτους και αργότερα η επικράτηση της μηχανής άρχισαν να αλλάζουν τον κόσμο οριστικά.

Φωτό: Όμορφη Μάνη

Πηγή: ” Οι Νικλιάνοι”.Δημητρίου Β. Δημητράκου-Μεσίσκλη.