Στην καρδιά της συνοικίας των Μανιάτικων του Πειραιά, στη συμβολή των οδών Παλαμηδίου και Αντιπλοιάρχου Βλαχάκου, στέκεται το Σινέ Καλιφόρνια. Πρόκειται για κάτι περισσότερο από ένα παλιό σινεμά· αυτό το ιστορικό κτίριο, κάποτε ένας ζωντανός κόμβος ψυχαγωγίας και κοινοτικής ζωής, κουβαλάει ένα πλούσιο παρελθόν και ένα πολλά υποσχόμενο μέλλον.
Από το Αμερικανικό Όνειρο σε Πειραϊκό Ορόσημο
Η ιστορία του Σινέ Καλιφόρνια ξεκινά με τον Νικόλαο Μάμα, έναν φιλόδοξο Έλληνα μετανάστη που επέστρεψε από την Αμερική, συγκεκριμένα την Καλιφόρνια, το 1924, έχοντας αποκτήσει σημαντική περιουσία. Με όραμα, ο Μάμας κατασκεύασε αυτό το εντυπωσιακό συγκρότημα το 1931 (ορισμένες πηγές αναφέρουν 1930 ή 1936). Το φαντάστηκε όχι απλώς ως κινηματογράφο, αλλά ως έναν ευέλικτο πολιτιστικό χώρο, που διέθετε ακόμη και καταστήματα στο ισόγειο. Το ονόμασε εύστοχα “Καλιφόρνια” ως φόρο τιμής στον τόπο όπου διαπρεψε στο εξωτερικό. Με τη διαθήκη του, ο Μάμας κληροδότησε ολόκληρο το συγκρότημα στην κοινότητα του Γαλαξιδίου, διασφαλίζοντας ότι τα έσοδά του θα βοηθούσαν νέους και νέες από την ιδιαίτερη πατρίδα του — μια απόδειξη της διαρκούς φιλανθρωπίας του.
Καλό είναι να το ξέρετε:
Ο Νικόλαος Μάμας (1883 – 19 Δεκεμβρίου 1941) ήταν Έλληνας ευεργέτης του Γαλαξειδιού.
Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και ήταν γιος του Αντωνίου Μάμα και της Αμαλίας, γερμανικής καταγωγής, η οποία πέθανε πρόωρα. Λόγω της απώλειας των γονιών του μεγάλωσε με τη θεία του Μαριγώ Μάμα. Στα δώδεκά του έγινε ναυτικός όπως συνηθιζόταν εκείνη την εποχή στις ναυτικές πολιτείες. Στη συνέχεια ως λαθρεπιβάτης έφυγε για την Αμερική και εγκαταστάθηκε στην Καλιφόρνια. Το 1912 έλαβε μέρος στους Βαλκανικούς πολέμους ως εθελοντής. Στον Πειραιά κατασκεύασε συγκρότημα πολυχώρων, το οποίο περιελάμβανε μια αίθουσα κινηματογράφου και οκτώ καταστήματα.Απεβίωσε στις 19 Δεκεμβρίου του 1941 στον Πειραιά και ενταφιάστηκε στο Γαλαξείδι. Ήταν παντρεμένος με την Βασιλική Κορδοπάτη.
Ένας Φάρος Ψυχαγωγίας και Κοινοτικής Ζωής
Για δεκαετίες, το Σινέ Καλιφόρνια ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος της πολιτιστικής σκηνής του Πειραιά. Κατασκευασμένο από οπλισμένο σκυρόδεμα, ξεχώριζε με την χαρακτηριστική κυκλική πρόσοψή του στη διασταύρωση των δρόμων. Δεν προέβαλλε μόνο ταινίες· ήταν μια ζωντανή σκηνή για καταξιωμένους περιοδεύοντες θεατρικούς θιάσους, φιλοξενώντας κωμωδίες και επιθεωρήσεις, συμπεριλαμβανομένων παραστάσεων από τον θρυλικό ηθοποιό Κώστα Χατζηχρήστο. Αυτό το κατέστησε ένα αγαπημένο σημείο συνάντησης για τους κατοίκους των Μανιάτικων και της Αγίας Σοφίας.
Πέρα από την ψυχαγωγία, ο κινηματογράφος χρησίμευσε και ως χώρος για πολιτικές συγκεντρώσεις. Χαρακτηριστικό είναι ότι, τον Νοέμβριο του 1932, έγινε απόπειρα κομμουνιστικής συγκέντρωσης εκεί παρά την απαγόρευση της αστυνομίας, οδηγώντας σε συγκρούσεις που υπογράμμισαν τον ρόλο του στον κοινωνικό και πολιτικό ιστό της εποχής.
Ένα Τραγικό Περιστατικό και Ένα Ανθεκτικό Πνεύμα
Η ιστορία του κινηματογράφου περιλαμβάνει επίσης ένα θλιβερό κεφάλαιο. Στις 19 Μαρτίου 1950, ξέσπασε πυρκαγιά στον θάλαμο προβολής, προκαλώντας πανικό που οδήγησε τραγικά σε 8 θανάτους και 26 τραυματισμούς. Παρά αυτό το καταστροφικό γεγονός, το Σινέ Καλιφόρνια άνοιξε ξανά τις πόρτες του, συνεχίζοντας τον ρόλο του στην κοινότητα.
Τρέχουσα Κατάσταση και Μελοντικές Φιλοδοξίες
Όπως πολλά συνοικιακά σινεμά, το Σινέ Καλιφόρνια έπεσε τελικά σε αχρηστία και παραμένει σφραγισμένο και κλειστό εδώ και πολλά χρόνια. Το κτίριο ανήκει επί του παρόντος στον Δήμο Δελφών (ως μέρος της κληρονομιάς Μάμα).
Ωστόσο, υπάρχει μια ισχυρή ώθηση για την αναβίωση αυτού του πολιτιστικού μνημείου. Αναγνωρισμένο ως ιστορικό και πολιτιστικό μνημείο, η διατήρησή του είναι υψίστης σημασίας για την τιμή της κληρονομιάς του Πειραιά. Το 2020 και το 2021, ξεκίνησαν σημαντικές προσπάθειες από δημοτικές παρατάξεις και τοπικούς φορείς για τη διάσωσή του. Ο Δήμος Πειραιά, σε συνεργασία με τον Δήμο Δελφών, υπέγραψε προγραμματική σύμβαση 25ετούς διάρκειας για την πλήρη ανακατασκευή του. Ο Δήμος Πειραιά έχει αναλάβει την ευθύνη για τη σύνταξη μελετών, την εξασφάλιση χρηματοδότησης και την επίβλεψη της κατασκευής, με τον φιλόδοξο στόχο να το μετατρέψει σε ένα σύγχρονο πολιτιστικό κέντρο.
Γιάννης Μώραλης Δήμαρχος Πειραιά 3/11/2020:
«Είχαμε μια ιδιαίτερα εποικοδομητική συνάντηση με τον Αντιδήμαρχο Δελφών κ. Γρίβα, στην οποία συζητήσαμε τη σύναψη προγραμματικής σύμβασης, έτσι ώστε να ανακαινιστεί πλήρως ο εμβληματικός κινηματογράφος «Καλιφόρνια», ο οποίος χρονολογείται από το 1936.
Μόλις αποκατασταθεί, το Σινέ Καλιφόρνια αναμένεται να γίνει ένα ζωτικό μέρος του πολιτιστικού δικτύου του Πειραιά, συμπληρώνοντας υπάρχοντες θεσμούς όπως το Δημοτικό Θέατρο, τη Δημοτική Πινακοθήκη και τον Πολιτιστικό Πολυχώρο Κ. Κωσταράκος στα Καμίνια. Η αναβίωσή του υπόσχεται να το καθιερώσει για άλλη μια φορά ως πόλο έλξης για πολιτιστικές δραστηριότητες και έναν ζωντανό χώρο για την κοινότητα.
Ας δούμε όμως το ιστορικό κτίριο πως είναι σήμερα:
Κείμενο-Φωτό: Όμορφη Μάνη
