Ο Κωνσταντίνος Δαβάκης (1887-1943) δεν ήταν απλώς ένας στρατιωτικός, αλλά μια από τις πιο εμβληματικές μορφές του Ελληνοϊταλικού Πολέμου του 1940-1941, του οποίου η ηγεσία και η αλύγιστη ψυχή σημάδεψαν ανεξίτηλα την ιστορία. Γεννημένος στα Κεχριάνικα Λακωνίας το 1887, γιος του δασκάλου Δαβάκη, ο Κωνσταντίνος από νωρίς ακολούθησε το δρόμο των όπλων, μια πορεία που θα τον οδηγούσε στην αθανασία.
Η Στρατιωτική Διαδρομή: Από το Πεζικό στην Τεθωρακισμένη Τακτική
Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων το 1916 ως ανθυπολοχαγός Πεζικού, ο Δαβάκης δεν έπαψε ποτέ να διψά για γνώση και εξέλιξη. Συμπλήρωσε την κατάρτισή του στη γαλλική Σχολή Αρμάτων και στην Ανώτερη Σχολή Πολέμου των Παρισίων, αποδεικνύοντας την προοδευτική του σκέψη.
Η ανδρεία του δοκιμάστηκε στα πεδία των μαχών του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όπου πολέμησε σε ιστορικές αναμετρήσεις όπως το Σκρα (17 Μαΐου 1918) και η Δοϊράνη (5 Σεπτεμβρίου 1918). Εκεί, η υγεία του υπέστη βαρύτατη βλάβη από ασφυξιογόνα οβίδα, αλλά η γενναιότητά του αναγνωρίστηκε με την προαγωγή του σε λοχαγό επ’ ανδραγαθία το 1918. Ο ηρωισμός του συνεχίστηκε και στη Μικρασιατική Εκστρατεία, όπου με δική του αίτηση συμμετείχε και τιμήθηκε με το Χρυσό Αριστείο Ανδρείας για την εξαιρετική του στάση στη μάχη των υψωμάτων του Αλμπανός.
Για δεκαπέντε χρόνια, από το 1922 έως το 1937, υπηρέτησε σε μονάδες πεζικού και επιτελικές θέσεις, ενώ παράλληλα συνέγραψε εγχειρίδια στρατιωτικής ιστορίας και τακτικής τεθωρακισμένων. Ήταν ένας από τους πρωτοπόρους της ιδέας της μηχανοκίνησης του πεζικού και της χρησιμοποίησης των αρμάτων ως κύριου όπλου για τη διάσπαση και καταδίωξη του εχθρού, προβλέποντας τις σύγχρονες στρατιωτικές εξελίξεις. Παρά την αποστρατεία του στις 30 Δεκεμβρίου 1937, με το βαθμό του συνταγματάρχη, λόγω της επιβαρυμένης υγείας του, η μοίρα του επεφύλασσε ακόμα μία μεγάλη δοκιμασία.
Το Απόσπασμα Πίνδου: Η Επική Αντίσταση του ’40
Ο Αύγουστος του 1940 βρήκε τον Δαβάκη να ανακαλείται στην ενεργό υπηρεσία και να τοποθετείται διοικητής του Αποσπάσματος Πίνδου. Αυτή η μικρή αλλά ηρωική δύναμη, που αποτελείτο από το 51ο Σύνταγμα Πεζικού και διάφορες μικρομονάδες, θα έγραφε ιστορία. Όταν η ιταλική επίθεση εκδηλώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες της 28ης Οκτωβρίου 1940, ο Δαβάκης και οι περίπου 2.000 άνδρες του βρέθηκαν αντιμέτωποι με την επίλεκτη 3η Ιταλική Μεραρχία Αλπινιστών «Τζούλια», που αριθμούσε πάνω από 10.000 στρατιώτες.
Στις πρώτες, κρίσιμες στιγμές του πολέμου, με υπομονή και στρατηγική ευφυΐα, ο Δαβάκης αναγκάστηκε να συμπτύξει τις δυνάμεις του για να αντιμετωπίσει τις υπέρτερες ποσοτικά και ποιοτικά δυνάμεις του εχθρού. Κατόρθωσε να σταθεροποιήσει το μέτωπο, ενώ από την 1η Νοεμβρίου, με την άφιξη ενισχύσεων από την 1η Μεραρχία Πεζικού, πέρασε στην αντεπίθεση. Δυστυχώς, την επομένη, κατά τη διάρκεια αναγνωριστικής επιχείρησης, ο Δαβάκης τραυματίστηκε σοβαρά στο στήθος και τέθηκε εκτός μάχης. Ωστόσο, η σπίθα της αντίστασης που άναψε στην Πίνδο, χάρη στην ηρωική του στάση, οδήγησε στην ελληνική νίκη.
Η Τελευταία Θυσία και η Αιώνια Μνήμη
Ο πόλεμος, όμως, επεφύλασσε ένα τραγικό τέλος για τον Δαβάκη. Τον Δεκέμβριο του 1942, συνελήφθη από τις ιταλικές αρχές κατοχής, ως ύποπτος συμμετοχής σε αντιστασιακή ομάδα μαζί με άλλους αξιωματικούς. Η μοίρα του σφραγίστηκε στις 21 Ιανουαρίου 1943, όταν το ατμόπλοιο «Città di Genova» («Πόλη της Γένοβας»), που τους μετέφερε από την Πάτρα σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Ιταλία, τορπιλίστηκε από συμμαχικό υποβρύχιο και βυθίστηκε στα ανοιχτά των αλβανικών ακτών. Όλοι οι επιβαίνοντες πνίγηκαν.
Το πτώμα του Δαβάκη αναγνωρίστηκε και αρχικά τάφηκε στην Αυλώνα (Βλόρε) της Αλβανίας. Μεταπολεμικά, τα οστά του μεταφέρθηκαν και τάφηκαν στην Αθήνα, εκεί όπου η μνήμη του ζει αιώνια.
Σε πανηγυρική συνεδρίαση της Ακαδημίας Αθηνών τον Μάρτιο του 1948, του απονεμήθηκε μεταθανάτια το αργυρό μετάλλιο της αυτοθυσίας, μια αναγνώριση του αδαμάντινου χαρακτήρα και της προσφοράς του στην πατρίδα. Το όνομά του φέρουν πλατείες (όπως στην Καλλιθέα και τη Νίκαια) και δρόμοι σε πολλά μέρη της Ελλάδας, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη του ήρωα που με την αυτοθυσία του ενέπνευσε ένα ολόκληρο έθνος.
Το Μοιρολόι της Ζωγράφαινας για τον Κωνσταντίνο Δαβάκη
Όπως αναφέρεται, ένα συγκλονιστικό μοιρολόι για τον Κωνσταντίνο Δαβάκη τραγούδησε η θεία του, η Ζωγράφαινα, αδελφή του πατέρα του, εκφράζοντας τον βαθύ θρήνο της Μανιάτικης γης για τον χαμό του ήρωα. Αυτό το μοιρολόι, που καταγράφηκε στην εφημερίδα “Αδούλωτη Μάνη”, αποτυπώνει την ψυχή και την παράδοση της περιοχής.
Ας δούμε το μοιρολόι:
Δαβάκη μου Συνταγματάρχη, που η Μάνη σ’ εκαμάρωνε, ορμητικός σαν τον ποταμό και σαν τον αητό στα βουνά!
Ξύπνησες την Ελλάδα μας και την τιμή μας την παλιά, πολέμησες σαν άγριο θεριό στην Πίνδο, στην παγωμένη γη.
Η Τζούλια πού ‘ταν ατρόμητη μπροστά σου, Δαβάκη μου, έσκυψε, και τα βουνά αντηχούσανε απ’ τον δικό σου τον θυμό.
Μα η μοίρα που ‘ναι σκληρή, σ’ αρπάζει απ’ τη στεριά μακριά, στα κύματα να χαθείς, χωρίς σταυρό και χώμα ιερό.
Κλάψτε τον βράχια, κλάψτε τον, τον Λάκωνα τον τιμημένο, που ‘φυγε τόσο άδικα και χάθηκε στον μαύρο βυθό.
Μα η δόξα του θα λάμπει πάντα, φάρος στην ελληνική ψυχή, Δαβάκη μου, αητέ της Πίνδου, θα ζεις στην καρδιά μας αιώνια.
Με πηγές : https://appelaios.com/