Κάτω Καρέα Λακωνίας: Ένα Ιστορικό στολίδι του Ταϋγέτου

Στις δυτικές πλαγιές του επιβλητικού Ταϋγέτου, βορειοδυτικά του Σαγγιά και λίγο πριν τα όρια με τη Μεσσηνία, απλώνεται η Κάτω Καρέα – ένας τόπος απαράμιλλης ομορφιάς, γεμάτος μνήμες, θρύλους και ιστορία αιώνων.

Ένα χωριό που έχει επίσημα αναγνωριστεί ως παραδοσιακός οικισμός από το 1998 και αφηγείται μέσα από τα πέτρινα σοκάκια και τα ερείπιά του μια πλούσια πολιτιστική κληρονομιά.

Από τα «Κονάκια» στη σύγχρονη ιστορία

Ο οικισμός, που παλιότερα ονομαζόταν «Κονάκια» μέχρι και το 1975, κουβαλάει ρίζες που φτάνουν πίσω στον 10ο αιώνα μ.Χ. και αργότερα. Σύμφωνα με την τοιχόγραφη και προφορική παράδοση, πάνω στη βρύση του χωριού διασώζονται τα ερείπια παλιού οικισμού, ενώ η ιστορική οικογένεια των Ταβουλάρηδων – με καταγωγή από τους βυζαντινούς χρόνους, όπου υπήρξαν σύμβουλοι, αρχειοφύλακες και συμβολαιογράφοι των αυτοκρατόρων και των Παλαιολόγων – συνέδεσε άρρηκτα το όνομά της με την περιοχή.

Διοικητική πορεία στο χρόνο

• Έως το 1912: Υπαγόταν στην κοινότητα Κρυονερίου.

• 1995 – 1998: Στον Δήμο Οιτύλου.

• 1999 – 2010: Στον διευρυμένο Δήμο Οιτύλου με έδρα την Αρεόπολη.

• Από 1/1/2011 έως σήμερα: Στον Δήμο Ανατολικής Μάνης (με έδρα το Γύθειο), ανήκοντας στην Κοινοτική Ενότητα Κρυονερίου.

Τόπος ηρώων και πνεύματος

Παρά το μικρό του μέγεθος, η Κάτω Καρέα υπήρξε αστείρευτη κοιτίδα επιστημόνων, λογοτεχνών και αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας.

• Εδώ γεννήθηκε ο Στρατηγός Κυριάκος Ταβουλάρης (γνωστός με το ψευδώνυμο «Κατσάνος»), ο οποίος διακρίθηκε και τιμήθηκε σε όλους τους Βαλκανικούς Πολέμους.

• Εδώ γεννήθηκε και ο Λοχαγός Γεώργιος Ταβουλάρης, που έπεσε ηρωικά μαχόμενος στη θρυλική Μάχη του Σκρα.

• Στη σύγχρονη εποχή, από το χωριό καταγόμενος είναι και ο ποιητής Θεόδωρος Ταβουλάρης.

Παράδοση, αρχιτεκτονική και πνευματική ζωή

Πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Κάτω Καρέα έσφυζε από ζωή, διατηρώντας μάλιστα και δημοτικό σχολείο με όλες τις τάξεις.

Σήμερα, η καρδιά του χωριού χτυπά γύρω από την κεντρική εκκλησία του Άγιου Νικόλαου, του πολιούχου, που κτίστηκε το 1912 στη θέση παλαιότερου, αγιογραφημένου ναΐσκου. Ψηλά, στο ομώνυμο βουνό, δεσπόζει επίσης το εκκλησάκι της Αγίας Βαρβάρας.

Λειτουργώντας ως φυσικό σταυροδρόμι, το χωριό συνδέει γειτονικούς οικισμούς όπως τον Καρέα, το Γέρμα και το Κρυονέρι.

Το σήμερα και το αύριο

Στις μέρες μας, η Κάτω Καρέα κατοικείται από μόλις 14 μόνιμους κατοίκους, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ τα παλιά, εύφορα κτήματα έχουν πια δώσει τη θέση τους στην άγρια φύση.

Ωστόσο, η πέτρα, η μνήμη και η αύρα της Μάνης παραμένουν ζωντανές. Η Κάτω Καρέα δεν είναι απλώς ένα χωριό· είναι ένα μνημείο της ψυχής και της ιστορίας του τόπου μας, που αξίζει να ανακαλύψεις.

Πηγή: Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς Μπριτάννικα. 32. Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος. 1996. σελ. 138.