Στο νοτιότερο άκρο της Μάνης, οι πέτρες έχουν φωνή. Από τον Παυσανία μέχρι τους νεότερους περιηγητές, όλοι ένιωσαν το δέος αυτού του ιερού τόπου.
1. Η Αρχιτεκτονική του «Ασώματου» μέσα από τα μάτια του Λικ
Ο περιηγητής Λικ (Leake), παρατηρώντας την εκκλησία του Ασώματου, κατάλαβε αμέσως ότι πατούσε πάνω σε έναν αρχαίο ναό. Σημειώνει χαρακτηριστικά:
«Μέτρησα στη μεσημβρινή πλευρά τοίχο 13,50 μέτρων μάκρος και 1,30 – 2,30 ύψος… είναι καθ’ όλα αρχαίος. Η εκκλησία δεν βλέπει ανατολικά, αλλά νοτιανατολικά, παράλληλα με την παραλία.»
Βρήκε μάλιστα μια «στενή αρχαία πορτίτσα» κοντά στο ιερό, που είχε χτιστεί για να κρύψει το παγανιστικό παρελθόν του κτιρίου. Το συμπέρασμά του ακλόνητο: Αυτός ήταν ο ναός του Ποσειδώνα.
2. Η «Πόρτα του Άδη» και ο Κέρβερος
Ο Στράβωνας μας μεταφέρει στην είσοδο του Κάτω Κόσμου, περιγράφοντας ένα τοπίο που έμοιαζε με ζωντανό μύθο:
«Στο ακρωτήριο βρίσκεται το ιερό του Ποσειδώνα, ιδρυμένο μέσα σε δάσος. Πλησίον του είναι η σπηλιά από την οποία ο Ηρακλής έφερε έξω τον Κέρβερο.»
Ωστόσο, ο Παυσανίας, ο πιο «ορθολογιστής» της αρχαιότητας, μας δίνει μια πιο ρεαλιστική (αλλά εξίσου υποβλητική) περιγραφή:
«Υπάρχει ναός φτιαγμένος όμοιος με σπήλαιο και μπροστά του το άγαλμα του Ποσειδώνα. Μερικοί λένε πως από εδώ ανέβασε ο Ηρακλής τον σκύλο του Άδη, αλλά… ούτε υπόγειος δρόμος υπάρχει, ούτε τίποτα που να μας κάνει να πιστέψουμε πως εκεί κατοικούν Θεοί.»
3. Το Μυστήριο της Μαγικής Πηγής
Ο Παυσανίας διέσωσε επίσης την ιστορία μιας πηγής που λειτουργούσε ως ένας αρχαίος «καθρέφτης» του κόσμου:
«Άλλοτε, όταν κανείς κοίταζε μέσα στο νερό της, έβλεπε τα λιμάνια και τα πλοία. Το θαύμα αυτό σταμάτησε γιατί κάποια γυναίκα έπλυνε εκεί ένα βρώμικο ρούχο.»
Σήμερα, η πηγή αυτή παραμένει εκεί, ένα «στενό πηγαδάκι σκαλισμένο στο βράχο», που το φτάνουν τα κύματα της θάλασσας στις τρικυμίες, θυμίζοντάς μας πως η ιερότητα του τόπου χάθηκε όταν παραβιάστηκαν οι κανόνες του.
4. Οι Θρύλοι των Καλοβουνιωτών: Ο Διάβολος και ο Αρχάγγελος
Η γοητεία του Ταινάρου δεν σταμάτησε στην αρχαιότητα. Οι περιηγητές των νεότερων χρόνων κατέγραψαν τις ζωντανές παραδόσεις της Μάνης:
Ο Σκύλος-Διάβολος: «Ο λαός λέει ακόμη και σήμερα σ’ όλη τη Μάνη ότι ο διάβολος βγαίνει κάθε μέρα από το σπήλιο αυτό για κυνήγι, μεταμορφωμένος σε σκύλο.»
Ο Λυτρωτής Αρχάγγελος: Αντίθετα, οι κάτοικοι των Καλοβουνίων πίστευαν πως στη σκοτεινή σπηλιά «συνηθίζει ακόμα και σήμερα ο Αρχάγγελος Μιχαήλ να κατεβαίνει για να λυτρώσει τις ψυχές των ανθρώπων που ο Θεός συγχώρεσε».
Γιατί να το επισκεφθείτε;
Όπως αναφέρεται στο πρωτότυπο κείμενο, το Ταίναρο δεν ήταν απλώς ένας ναός, αλλά μια «έδρα συνδιασκέψεων». Ήταν το μέρος όπου οι Λακωνικές πόλεις ένωναν τις φωνές τους.
Διαβάζοντας τις περιγραφές του Λικ, του Παυσανία και των ανώνυμων Μανιατών, καταλαβαίνουμε ότι το Ταίναρο είναι ένα σημείο όπου η ιστορία συναντά το μεταφυσικό. Είτε πιστεύετε στον Ποσειδώνα, είτε στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, η ενέργεια αυτού του «βραχώδους ακρωτηρίου» παραμένει αναλλοίωτη στους αιώνες.
Πηγή: ” Οι Νυκλιάνοι”.Δημήτριος Β. Δημητράκος.