Επειδή πολλοί είναι οι επίδοξοι “ανακαλυφτές” των περίφημων σπηλαίων Διρού ,κάποτε πρέπει να ανακαλυφθεί η αλήθεια για την “ανακάλυψη” τους:
Και τα δύο σπήλαια Μανιάτες τ΄ανακαλύψανε. Με τη διαφορά ότι ενώ η Βλυχάδα και όχι Γλυφάδα ήταν προαιωνίως γνωστή, η Αλεπότρυπα ανακαλύφθηκε το 1955.
Αναλυτικώτερα:
Την Βλυχάδα την ήξεραν από την Νεολιθική τουλάχιστον εποχή οι Μανιάτες.Η παλαιότερη γραπτή μαρτυρία είναι από την Ε.Καπετανάκου ( Λακωνικά Περίεργα). Αλλά και αλλού αργότερα συναντιέται περιγραφή τους. Η περίπτωση ταύτισης του άλλωστε με σπήλαια Μανιατών πειρατών , που αναφέρουν διάφοροι ξένοι περιηγητές, είναι ασαφής. Το ίδιο βέβαια και η ταύτιση με την ” Πύλη του Άδου” των Αρχαίων ή τον ” Κάτω Κόσμο” των νεκρών ( βασίλειο του Πλούτωνα) της ελληνικής -και όχι μόνο-Μυθολογίας. Τη δεκαετία του 1890 είχε μπει (έφηβος τότε) στο σπήλαιο Βλυχάδα και ο γνωστός ντόπιος θαλασσοπόρος , ο ανήσυχος Πετρούνης Αραπάκης , από την διπλανή Χαριά και άφησε σκαλισμένο το όνομα του σε ένα βράχο μέσα στο σπήλαιο. Από το 1924 άλλωστε οι ιδιοκτήτες του κτήματος Κυλιάνοι (οικ.Κοιλάκος) και ο Απόστ.Λαμπρινάκος και άλλοι έμπαιναν συχνά.
Την Αλεπότρυπα την ανακάλυψε το 1955 ο κυνηγός-ντόπιος από τον Πύργο Διρού (οικισμός Τριανταφυλλιά) -Απόστολος Λαμπρινάκος (1910-1980) , που κυνηγώντας μια αλεπού με τον σκύλο του , αυτή χώθηκε σε μια μικρή τρύπα. Ο σκύλος την ακολούθησε . Ο Αποστόλης άκουγε “βαθιά” στα έγκατα του βουνού τα γαυγίσματα του σκύλου του, ώσπου χάθηκαν. Το σκυλί δεν ξαναφάνηκε κι ο κυνηγός έφυγε, καταλαβαίνοντας όμως ότι η “τρύπα” έφτανε σε βάθος. Σε κάμποσες ημέρες να σου ο σκύλος γεμάτος κοκκινοχώματα και σε άθλια κατάσταση απ΄την πείνα. Ο Αποστόλης αποφάσισε να ερευνήσει την ” αλεπότρυπα” , όπως την ονόμασε. Μαζί του πήγε και ο κυνηγός Παύλος Αλέπης απ΄την Αρεόπολη.
Παραμερίζοντας ένα σκοίνο που έκρυβε τη μικρή τρύπα , έριξαν το φακό μέσα κι έβλεπαν βάθος και σκοτάδι. Το συζήτησαν με τον ιδιοκτήτη του κτήματος , τον Κυριάκο Κυλάκο ( απ΄τον Πύργο Διρού). Σκέφτηκαν να ανοίξουν το άνοιγμα , όπως και έκαναν. Βλέποντας μέσα (έριξαν τον φακό) είδαν μια χαώδη αίθουσα και αναλογίστηκαν τι να κάνουν. Ειδοποίησαν τον Πετρόχειλο τον σπηλαιολόγο κι αυτός με την γυναίκα του βοήθησαν ώστε να αξιοποιηθεί το μανιάτικο σπήλαιο.
Πηγή: Ξεχασμένοι & Ζωντανοί Θρύλοι του Ταινάρου. Κυριάκος Δ. Κάσσης. Εκδόσεις ” Ίχωρ”2000 .σελ. 81-82
