Πολλοί Έλληνες, με αρκετούς Μανιάτες ανάμεσά τους, εξακολουθούν να αμφισβητούν τον ακριβή χρόνο έναρξης της Ελληνικής Επανάστασης, διερωτώμενοι αν αυτή έλαβε χώρα πράγματι στις 17 Μαρτίου 1821 στην Τσίμοβα (Αρεόπολη) ή σε κάποια άλλη ημερομηνία, πιθανώς στις 25 Μαρτίου 1821, η οποία και γιορτάζεται καθολικά και επίσημα στην Ελλάδα. Η αλήθεια είναι ότι ένα σαφές έγγραφο που να βεβαιώνει την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης στις 17 Μαρτίου 1821 από την Αρεόπολη δεν υφίσταται. Οι υπάρχουσες πηγές δεν διευκρινίζουν επακριβώς τον τόπο και την ημέρα.
Ωστόσο, είναι αδιαμφισβήτητο ότι οι Μανιάτες πρωτοστάτησαν σε αυτή την εξέγερση, παρόλο που αρχικά ο ηγεμόνας της Μάνης, Πέτρος (Μπέης) Μαυρομιχάλης, είχε κάποιες αντιρρήσεις. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αυτές οι αντιρρήσεις οφείλονταν στην ανησυχία του για το κατά πόσο ο ελληνικός στρατός και ο λαός ήταν επαρκώς έτοιμοι να αντιμετωπίσουν έναν τόσο ισχυρό αντίπαλο που κρατούσε τη χώρα υπόδουλη για 400 χρόνια. Ως πραγματικός ηγέτης, επιθυμούσε να διασφαλίσει ότι το εγχείρημα του ξεσηκωμού δεν θα αποτύγχανε, αποφεύγοντας απρόβλεπτες συνέπειες για την πατρίδα. Τελικά, αυτές οι αντιρρήσεις κάμφθηκαν, με αποτέλεσμα ο ίδιος, μετά τον όρκο που φέρεται να έγινε στις 17 Μαρτίου 1821, να ηγηθεί μαζί με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη στην απελευθέρωση της Καλαμάτας στις 23 Μαρτίου 1821.
Ανακύπτει λοιπόν ένα ερώτημα: δεν είναι αντιφατικό ότι ενώ επίσημα η Ελληνική Επανάσταση ξεκίνησε στις 25 Μαρτίου 1821 στα Καλάβρυτα, η Καλαμάτα είχε ήδη απελευθερωθεί στις 23 Μαρτίου, δύο ημέρες νωρίτερα;
Για την ακριβή έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, η οποία, όπως φαίνεται, ξεκίνησε στις 17 Μαρτίου 1821 στην Αρεόπολη, παραθέτουμε στοιχεία από αξιόπιστες πηγές που, αν μη τι άλλο, οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα.
Ο Ι (Γενναίος).Θ. Κολοκοτρώνης, γιος του Θεόδωρου, γράφει στα “Ελληνικά Υπομνήματα” [14]:
«Ούτως αναπτυσσομένης της ιδέας περί της Επαναστάσεως, ο σπινθήρ της Ελευθερίας ήναπτε τον ενθουσιασμόν των Ελλήνων, οίτινες διενοούντο περί της ενάρξεως του πολέμου. Όθεν την 17ην Μαρτίου 1821 οι πρόκριτοι της Μάνης συνεννοήθησαν να λάβωσι τα όπλα κατά των Τούρκων.Ο δε Κολοκοτρώνης εφανέρωσε την απόφασιν ταύτην εις τους Αναγνωσταράν , Φλέσσανκαι λοιπούς , όντας παρασκευασμένους δια τον σκοπόν αυτόν ,ενώ συγχρόνως από πολλάς επαρχίας της Πελοποννήσου , αίτινες ανέμενον την λαμπράν εκείνην ημέραν , ίνα υψώσωσιν την σημαίαν της ελευθερίας ειδοποιείτο τας ετοιμασίας».
Ο ιστορικός Ιωάννης Φιλήμων [15] επισημαίνει:
”Λαμβανομένου υπόψη ότι δεν υπήρχε εις τη Μάνη τουρκική εξουσία, οι δε καπεταναίοι διετήρουν εσωτερική αυτονομία, η επαναστατική κίνησις και οι πολεμικές προπαρασκευές διεξήγοντο ελευθέρως και απροκαλύπτως. Η Λακωνία παρ’ ουδενός κατοικούμενη Τούρκου , και των γειτόνων περιφρόνει και κατά τα όπλα αυτής υπερείχε της τε Γόρτυνας και των Καλαβρύτων . Δια ταύτα πάντα οι εν τη Λακωνία προς τον Μαυρομιχάλη έγραφον , προτείνοντες την προκαταρτική κίνησιν των Λακωνικών όπλων».
Η τοπική παράδοση της Μάνης, όπως την καταγράφει ο Α. Δασκαλάκης:
«Υφίσταται εις την Μάνην μία τοπική παράδοσις παραμένουσα ζώσα, διότι μεταβιβάζεται από γενεάς εις γενεάν, κατά την οποίαν την 17ην Μαρτίου 1821 οι συναχθέντες εις την Τσίμοβαν (Αρεόπολιν) καπεταναίοι της Μάνης δεν έλαβον απλώς την απόφασιν, αλλ’ εκήρυξαν την επανάστασιν. … Η παράδοσις αυτή είχεν από μακρού χρόνου λάβει χαρακτήρα βεβαιωμένης ιστορικής πραγματικότητος δια καθιερώσεως τοπικών λαϊκών εορτών εκάστην 17ην Μαρτίου. Τέλος από τινών επεσφραγίσθη υπό του Κράτους δια κηρύξεως της 17ης Μαρτίου ως ημέρας εθνικού εορτασμού εις Αρεόπολιν – Τσίμοβαν». (ΦΕΚ46Α/11-3-69).
Παρακάτω παραθέτουμε το ΦΕΚ που την 17 Μαρτίου κάθε χρόνο την κατατάσσει ως επίσημη αργία στην Μάνη:
Ολοκληρώνοντας, σχετικά με τον ετήσιο εορτασμό του ξεσηκωμού των Μανιατών την 17η Μαρτίου 1821, ο κος Σταύρος Π. Πατρικουνάκος στο βιβλίο του “ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΕΟΠΟΛΕΩΣ” αναφέρει:
“Δεν γνωρίζουμε πότε καθιερώθηκε ο εορτασμός και τίνος ιδέα ήταν , είναι βέβαιο όμως ότι γινόταν προ της ιδρύσεως του γυμνασίου .Οι γέροντες είναι κατηγορηματικοί. { Τον βρήκαμε .Γινόταν πριν από εμάς}, λένε. Για τη 17 Μαρτίου 1963 όμως ο τότε γυμνασιάρχης Γεώργιος Ρόκκας, ο Πότης Τσιμπιδάρος , ο Πρόεδρος και το συμβούλιο της Αρεόπολης καθώς και άλλοι παράγοντες της, φρόντισαν ο εορτασμός να γίνει πλέον εντυπωσιακός.”
Όμορφη Μάνη