Με την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους, η Μάνη έχασε κάτι που είχε για αιώνες: την ιδιαιτερότητά της. Για τους Μανιάτες, οι νόμοι, οι χωροφύλακες, οι φόροι και τα δικαστήρια δεν ήταν “πρόοδος”. Ήταν εισβολή.
Η αδικία μετά τη θυσία
Το ’21 οι Μανιάτες έδωσαν αίμα και περιουσίες. Ζούσαν σε μια γη ηρωική αλλά άγονη και άνυδρη. Περίμεναν ότι το νέο κράτος θα τους ανταμείψει. Αντί γι’ αυτό, αντιμετώπισαν καχυποψία από τον ίδιο τον Καποδίστρια. Η σύλληψη του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη ήταν η σπίθα.
Η 27η Σεπτεμβρίου 1831: Ένα έγκλημα, πολλά ερωτηματικά
Η εν ψυχρώ εκτέλεση του πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας στο κατώφλι του Αγίου Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο συγκλόνισε το έθνος. Η επίσημη ιστοριογραφία αποδίδει τη δολοφονία στους Κωνσταντίνο και Γεώργιο Μαυρομιχάλη, σε αντίποινα για τη σύλληψη του Πετρόμπεη.
Ωστόσο, στη Μάνη επιβιώνει ισχυρή μια άλλη εκδοχή. Νεότεροι ερευνητές όπως οι Δημ. Κοκκινάκης, Γ. Αϋφαντής και Αντ. Ξεπαπαδάκος στοιχειοθετούν σενάριο που εμπλέκει ευθέως τον βρετανικό παράγοντα. Σενάριο που ενισχύεται από ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός: τα αρχεία του Foreign Office για εκείνη την περίοδο, 150+ χρόνια μετά, δεν έχουν δει ακόμα το φως της δημοσιότητας.
Ήταν οι Μαυρομιχαλαίοι; Ήταν άλλοι; Η αλήθεια παραμένει στα σκοτεινά αρχεία του Λονδίνου. Διαβάστε εδώ: Μυστήριο η δολοφονία Καποδίστρια.
Οι σφαίρες που έφεραν βασιλιά
Όποιοι κι αν τράβηξαν τη σκανδάλη, η δολοφονία του Καποδίστρια άλλαξε τη ροή της ιστορίας. Ενεργοποιήθηκε αυτό που πολλοί θεωρούν “κρυφό άρθρο” του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου: η Ελλάδα θα είχε κληρονομική μοναρχία. Οι Μεγάλες Δυνάμεις έκριναν ότι «οι Έλληνες δεν μπορούσαν να κυβερνηθούν μόνοι τους». Ο Όθωνας αποβιβάζεται τον Ιανουάριο του 1833. Οι σφαίρες στο Ναύπλιο έφεραν μοναρχία για 140+ χρόνια.
“Γκρεμίστε τους πύργους!”
Το 1834 η Αντιβασιλεία διατάζει να γκρεμιστούν όλοι οι μανιάτικοι πύργοι. Οι Μανιάτες στασίασαν. Όταν ο Μάουερ έστειλε βαυαρικό στρατό, τον αιχμαλώτισαν ολόκληρο. Χρειάστηκε ο συνταγματάρχης Φέδερ για να τους κατευνάσει με διπλωματία.Διαβάστε εδώ: Μάνη: “Όταν οι Πύργοι Αντιστάθηκαν στο Βασίλειο”
Πάντα στην πρώτη γραμμή
Από εκεί και πέρα, η Μάνη πορεύτηκε εντός νομιμότητας, αλλά με το δικό της τρόπο. Το 1866 εκατοντάδες Μανιάτες πήγαν κρυφά στην Κρήτη να πολεμήσουν. Στον Μακεδονικό Αγώνα, στο σώμα του Παύλου Μελά και μετά τον θάνατό του, καπεταναίοι όπως ο Γέρμας, ο Ματαπάς, ο Ταΰγετος και ο Τσιμπίδα πρωτοστάτησαν κατά των κομιτατζήδων.
Στους Βαλκανικούς, στη Μικρά Ασία, στο ’40 ο Μανιάτης συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Δαβάκης έγραψε έπος στην Πίνδο.
Η μεγάλη έξοδος και η επιστροφή
Μετά τον Εμφύλιο, η εγκατάλειψη από το κράτος ερήμωσε τη Μάνη. Ο κόσμος μετανάστευσε: Λαύριο, Πειραιάς, Πέραμα, Αιγάλεω, Θεσσαλονίκη, Αμερική, Αυστραλία, Γερμανία. Το 2001 απέμειναν 23.887 μόνιμοι κάτοικοι.
Σήμερα; Η τουριστική ανάπτυξη φέρνει 10.000 παραθεριστές τους μήνες αιχμής. Και η μεγαλύτερη κοινότητα Μανιατών δεν είναι πια στη Μάνη. Ζει στον Πειραιά. Υπολογίζεται ότι 200.000 Μανιάτες αποτελούν το 40% του εκλογικού σώματος σε Α’ και Β’ Πειραιά. Κυριαρχούν στα ναυτικά επαγγέλματα, στα ναυπηγεία, στο λιμάνι.
Το παλιό τηλεγράφημα του ΟΛΠ «εγεννήθη υιός κρατήσατε θέσιν» ανήκει πλέον στις παροιμίες.
Επίλογος από πέτρα
Στη Μάνη δεν αναπτύχθηκε ποτέ οργανωμένη κτηνοτροφία. Οι ελλείψεις σε κρέας ήταν πάντα μεγάλες. Όταν περνούσαν τα ορτύκια, η περιοχή γινόταν παγίδα. Ακόμα και σήμερα, στις πλαγιές γύρω από το Πόρτο Κάγιο, οι κυνηγοί περιμένουν τα ορτύκια του Σεπτέμβρη. Μόνο που σήμερα κρατάνε καραμπίνες. Τότε έστηναν «τραπέλες» με απόχες.
Η Μάνη άλλαξε. Δεν λύγισε.
Κείμενο : Όμορφη Μάνη
Πηγή: “Μανιάτες” Έκδοση Ρίζες Ελλήνων.
