Ο Φάρος των Κιτριών: Ο «Αγέρωχος Φρουρός» του Μεσσηνιακού Κόλπου

Στην αγκαλιά ενός βραχώδους ακρωτηρίου, 6 ναυτικά μίλια νότια της Καλαμάτας, υψώνεται εδώ και 134 χρόνια ένας βουβός μάρτυρας της ναυτικής μας ιστορίας: ο Φάρος των Κιτριών. Κουρνιασμένος στο βουνό «Κεφάλι», το πέτρινο αυτό οικοδόμημα δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό έργο, αλλά μια διαρκή υπενθύμιση της ανθρώπινης αυταπάρνησης στη θάλασσα.

Από την «Μεσσηνιακή» στο φως της θάλασσας

Η ιστορία του ξεκινά στα τέλη του 19ου αιώνα. Η εφημερίδα «Μεσσηνιακή» της 26ης Ιανουαρίου 1892, αναδείκνυε την ανάγκη για το φως του, χαρακτηρίζοντάς το «αναγκαιότατον τοις ναυτιλομένοις κατά τας σκοτοινάς ταύτας και θυελλώδεις του χειμώνος νύκτας».

Τελικά, την 1η Ιουνίου 1892, το φως του άρχισε να καθοδηγεί τα πλοία, σημαίνοντας την αρχή μιας μακράς περιόδου υπηρεσίας.

Αρχιτεκτονική και Ταυτότητα

Το κτηριακό συγκρότημα, συνολικής έκτασης 80 τ.μ., ξεχωρίζει για την ιδιαίτερη αισθητική του:

• Υλικά: Λευκό μάρμαρο στα πλαίσια θυρών και παραθύρων, σε αντίθεση με τα σκουρόχρωμα αγκωνάρια της τοιχοποιίας.

• Πύργος: Τετράγωνος, ύψους 9,5 μέτρων, με κυκλική σκάλα από μαρμάρινα σκαλοπάτια.

• Εστιακό ύψος: 31 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Ιστορικές Δοκιμασίες

Ο φάρος επέζησε από τις δίνες του 20ού αιώνα:

1. Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Στοχοποιήθηκε από γερμανικά πυροβολεία το 1944. Μια οβίδα άφησε ανεξίτηλο το σημάδι της στην τοιχοποιία, αλλά το κτίριο άντεξε.

2. Εμφύλιος Πόλεμος (1949): Οπλοφόροι εισέβαλαν στον φάρο, αναγκάζοντας τους φύλακες να καταστρέψουν τον μηχανισμό, οδηγώντας τον σε προσωρινή σιωπή.

Οι Φαροφύλακες: Μια Ιερή Λίστα Μνήμης

Η πολιτεία δεν έστησε ποτέ μνημείο για τους ανθρώπους αυτούς, καθώς τα ίδια τα κτίσματα υπήρξαν τα μνημεία τους. Αποδίδουμε φόρο τιμής στους φαροφύλακες που υπηρέτησαν στις Κιτριές (ενδεικτικά):

• Από Οίτυλο: Μ. Παναγιώταρος, Π. Δικαιάκος, Η. Σμαΐλης-Μιχαλόπουλος, Α. Φειδοπιάστης, Μ. Λαγουδάκος.

• Από Δολούς: Ν. Γαρίδης, Δ. Γαρίδης, Γ. Γαρίδης, Γ. Καμαρινέας, Ι. Κοτσονούρης.

• Από Κιτριές: Α. Γαϊτανάρος, Π. Γαρίδης, Π. Λαγούδης.

• Από Καρδαμύλη: Β. Χαραλαμπέας, Γ. Λαγουδάκος.

• Από Λεύκτρο: Η. Μελέας.

• Από άλλες περιοχές: Ν. Κωνσταντάκος (Δήμο Μέσσης), Δ. Πετρόγκωνας (Λαγκάδα), Γ. Ξαρχάκος (Πεταλίδι), Θ. Παρασκευάκος (Μεθώνη), Ι. Κουμουτσάκης (Μεθώνη), Π. Κολιάκος (Γύθειο), Π. Γκιουλέας (Προάστιο), Π. Γεωργαλέας (Σελίνιτσα), Γ. Αλαφάκης (Βάθεια), Ι. Δέρκας (Σελίνιτσα), Δ. Μαργαριταράκης (Κορώνη), Λ. Φιλιππίδης (Εξωχώριον).

Σήμερα, ο φάρος παραμένει ένα από τα σημαντικότερα τοπόσημα της εισόδου του Μεσσηνιακού Κόλπου, αναμένοντας την απαραίτητη συντήρηση που θα διασώσει την ιστορική του κληρονομιά.

Με πηγή Γεωργίου Στυλ. Γεωργουλέα (Δημοσίευση στο περιοδικό «ΙΘΩΜΗ», Τ. 45, Αύγουστος 2001).

Το αυτούσιο κείμενο εδώ: Ο Φάρος των Κιτριών

Διαβάστε και αυτό:

Γνωρίστε την Όμορφη Μάνη

Ο Φάρος του Ταινάρου.

🕒️17 June 2025

Ο Φάρος του Ταινάρου είναι ένας από τους πιο εμβληματικούς φάρους στην Ελλάδα και βρίσκεται στο Ακρωτήριο Ταίναρο (γνωστό και ως Κάβο Ματαπάς), το νοτιότερο άκρο της ηπειρωτικής Ευρώπης και της Βαλκανικής χερσονήσου, στην Πελοπόννησο.Θέση και Σημασία: Ο φάρος δεσπόζει στο ακρωτήριο Ταίναρο, ανάμεσα στον Λακωνικό και τον Μεσσηνιακό Κόλπο. Είναι ο νοτιότερος λιθόκτιστος φάρος της ανατολικής ηπειρωτικής Ευρώπης. Για τους αρχαίους Έλληνες, το Ταίναρο ήταν ένα σημείο-πέρασμα για τον Κάτω Κόσμο,...