Το Κριτήρι: Η Χερσόνησος του Ταινάρου : Γνωρίστε την Όμορφη Μάνη

Αριθμός Προβολών Άρθρου 403

Η περιοχή που είναι γνωστή ως Κριτήρι αποτελεί το νοτιότερο άκρο της χερσονήσου του Ταινάρου, έναν τόπο όπου η γεωγραφία συναντά τον μύθο. Πρόκειται για μια στενή λωρίδα γης με συγκλονιστική μορφολογία, που διαχωρίζει τον Λακωνικό από τον Μεσσηνιακό κόλπο.

α) Η Γεωγραφία του Ισθμού

Η χερσόνησος του Ταϋγέτου βυθίζεται απότομα, από ύψος περίπου 470 μέτρων, ανάμεσα σε δύο λιμένες: τη Ψαμαθούς (Πορτοκάγιο) στον Λακωνικό κόλπο και το Αχίλλειο (Πλατειά Άμμο) στον Μεσσηνιακό. Στο Κριτήρι, σχηματίζεται ένας ισθμός μήκους 500 μέτρων και ύψους άνω των 100 μέτρων. Το πλάτος του στο στενότερο σημείο, στη ράχη του βουνού, είναι τόσο περιορισμένο που δεν ξεπερνά το πλάτος ενός μονοπατιού.

Είναι τέτοια η διαμόρφωση του εδάφους σε αυτό το σημείο του Κριτηρίου, που ένας άνθρωπος μπορεί κυριολεκτικά να ρίξει πέτρα με το χέρι και στους δύο κόλπους ταυτόχρονα. Από την Πλατειά Άμμο, η ξηρά υψώνεται απότομα σε μια ευθεία γραμμή προς τον Φάρο του Κάβο Ματαπά (Ταίναρο), με ακτή τόσο κρημνώδη που η πρόσβαση στη θάλασσα είναι πρακτικά αδύνατη. Στη μέση της διαδρομής, σε υψόμετρο 312 μέτρων, εκτείνεται το οροπέδιο Μνιανές ή Κοκκινόγεια, φημισμένο για τα εξαιρετικά εύφορα χωράφια του με το χαρακτηριστικό κόκκινο χώμα.

β) Η Πανοραμική Θέα από τις Μνιανές

Από τις Μνιανές στο Κριτήρι, η θέα κόβει την ανάσα:

Δυτικά: Το βλέμμα χάνεται στον ορίζοντα της Μεσογείου, παρακολουθώντας τα πλοία να περνούν επιβλητικά μπροστά από τον Φάρο.
Νοτιανατολικά: Τα Κύθηρα φαντάζουν τόσο κοντά που διακρίνονται λεπτομέρειες των σπιτιών τους.
Στο βάθος: Διακρίνονται οι ακτές του Κάβο Μαλιά, η Ελαφόνησος, τα Βάτικα και, σε συνθήκες καθαρής ατμόσφαιρας, η επιβλητική σιλουέτα της Κρήτης με τα Λευκά Όρη.

γ) Τα Λιμάνια και η Ιστορία

Το Κριτήρι είναι προικισμένο με τέσσερις λιμένες: το Πορτοκάγιο, το Βαθύ, τον Ασώματο και την Πλατειά Άμμο. Το Πορτοκάγιο, η αρχαία Ψαμαθούς, αποτελεί το ασφαλέστερο αγκυροβόλιο της περιοχής. Στη βόρεια πλευρά του, το Μοναστήρι της Παναγίας της Λαΐας προσφέρει μια όαση βλάστησης με ελιές και λεμονιές που μοιάζουν με «κρεμαστούς κήπους».

Η ιστορική σημασία της περιοχής είναι διάχυτη στα σημάδια που σώζονται μέχρι σήμερα στο Κριτήρι:

Το φρούριο του Λάμπρου Κατσώνη.
Τα ερείπια του τουρκικού κάστρου.
Τα ίχνη της αρχαίας πόλης Ψαμαθούς, που μαρτυρούν τον διαχρονικό ρόλο αυτού του ακριτικού και στρατηγικού σημείου της Ελλάδας.

Kείμενο: Όμορφη Μάνη