Η Λακωνία και ιδιαίτερα η Μάνη είναι μια περιοχή με βαθιά ριζωμένη ιστορία που κρύβει αρχαία μυστικά τα οποία περιμένουν να τα ανακαλύψουμε. Ένα από αυτά είναι η Αιγίλα, ένας τόπος που αν και μικρός σε έκταση, φιλοξενεί ένα σπουδαίο ιερό αφιερωμένο στη θεά Δήμητρα, καθώς και μια συναρπαστική ιστορία που συνδέεται άρρηκτα με τον Παυσανία και τον Αριστομένη.
Η Γεωγραφική Θέση και η Ανακάλυψη
Σύμφωνα με τον αρχαίο περιηγητή Παυσανία, στα Μεσσηνιακά του (IV, 17,1), η Αιγίλα βρίσκεται στη Λακωνική γη. Σήμερα, η περιοχή ταυτίζεται με την τοποθεσία Κουρνός, κοντά στην παλαιά Μονή Κοίμησης της Θεοτόκου, και τα φημισμένα Κιόνια. Η γειτνίαση με το χωριό Νύφι, που η ονομασία του προέρχεται από το αρχαίο Νυμφαίον, φανερώνει την αρχαία κατοίκηση και την παρουσία Νυμφών στην περιοχή.
Το ιερό της Δήμητρας στα Κιόνια ήρθε στο φως το 1843, χάρη στην αρχαιολογική αποστολή του Philippe Le Bas. Οι ντόπιοι, τιμώντας την αρχαιότητα του τόπου, αποκαλούν τα Κιόνια «βασιλικές πέτρες». Μια τοπική παράδοση θέλει τον ναό της Δήμητρας να κατεδαφίστηκε τον 16ο αιώνα μ.Χ. από τον ηγούμενο της Μονής του Κουρνού, λόγω της τέλεσης “παγανιστικών” τελετών.
Τα Αρχαιολογικά Ευρήματα: Μάρτυρες του Παρελθόντος
Στα Κιόνια, οι αρχαιολόγοι έχουν ανακαλύψει τα θεμέλια δύο ναών δωρικού ρυθμού:
- Ένας μικρότερος, ορθογώνιος ναός, με διαστάσεις μέτρα, που περιλάμβανε πρόναο και σηκό.
- Ένας μεγαλύτερος, τετράγωνος σηκός, με πλευρά μέτρα και ένα εντυπωσιακό περιστύλιο κιόνων.
Τα πεσμένα κιονόκρανα και άλλα μετακλασικά λείψανα οδηγούν τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι αυτά τα κτίσματα ανήκουν στο ιερό της Δήμητρας.
Εκτός από τους ναούς, η ευρύτερη περιοχή της Αιγίλας αποτελεί έναν αρχαιολογικό θησαυρό, με πολλά καταγεγραμμένα μνημεία όπως:
- Φρουριακές εγκαταστάσεις
- Οικοδομήματα και νεκροταφεία
- Στήλες, βωμοί και κιονίσκοι
- Βάσεις αγαλμάτων και γλυπτά μέλη
- Δεξαμενές νερού, ανάγλυφες παραστάσεις σε βράχους
- Ένα αρχαίο υδραγωγείο και ένα λατομείο
Ο Παυσανίας και η Εξέγερση των Γυναικών
Πέρα από τα αρχαιολογικά ευρήματα, η Αιγίλα είναι γνωστή για ένα αξιοσημείωτο ιστορικό γεγονός που κατέγραψε ο Παυσανίας. Κατά τη διάρκεια του Β’ Μεσσηνιακού Πολέμου (685-668 π.Χ.), ο Μεσσήνιος βασιλιάς Αριστομένης επιχείρησε να απαγάγει τις γυναίκες που τελούσαν γιορτή στο ιερό της Δήμητρας στην Αιγίλα.
Ωστόσο, οι γυναίκες της Αιγίλας, με μια έκπληξη που αποδίδεται στη θεϊκή παρέμβαση της Δήμητρας, αντιστάθηκαν με πρωτοφανή σθένος. Χρησιμοποιώντας τα μαχαίρια των θυσιών και τις σούβλες τους, όχι μόνο τραυμάτισαν πολλούς Μεσσηνίους, αλλά κατάφεραν να συλλάβουν ζωντανό τον ίδιο τον Αριστομένη, χτυπώντας τον με δάδες!
Ο Αριστομένης κατάφερε να δραπετεύσει το ίδιο βράδυ, και για την απελευθέρωσή του ενοχοποιήθηκε η ιέρεια της Δήμητρας, Αρχιδάμεια. Η πράξη της, που φημολογείται ότι οφειλόταν σε συναισθηματικούς δεσμούς και όχι σε χρήματα, τονίζει τον ρόλο των γυναικών και την υποστήριξη της Αιγίλας στους Λακεδαιμόνιους. Η ανέλπιστη νίκη αυτών των γυναικών έναντι πολεμιστών έχει οδηγήσει κάποιους στην υπόθεση ότι οι ιέρειες μπορεί να ήταν απόγονοι των θρυλικών Αμαζόνων.
Ανακαλύψτε την Αιγίλα: Ένα Ταξίδι στο Χρόνο
Η Αιγίλα, με την πλούσια ιστορία της, τα σημαντικά αρχαιολογικά της ευρήματα και τις συναρπαστικές της ιστορίες, αποτελεί έναν προορισμό που αξίζει να εξερευνήσετε. Επισκεφθείτε τα Κιόνια και αφήστε την ιστορία να σας ταξιδέψει πίσω στο χρόνο, εκεί που οι γυναίκες της Δήμητρας υπερασπίστηκαν το ιερό τους με απαράμιλλη γενναιότητα.
Πηγή: Ιωάννης Λεκάκος Βιβλίο ” Η Μάνη” .Εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη
