Πολυάραβος : Ο αέρας  δεν μύριζε μόνο μπαρούτι εκείνη την ημέρα του Αυγούστου. Μύριζε μοίρα. Ο Ιμπραήμ, ο άνθρωπος που είχε μετατρέψει την Πελοπόννησο σε μια απέραντη πυρά, βρισκόταν απέναντι από τους Μανιάτες. Και εκεί, μέσα στον καπνό και το χάος της μάχης, γεννήθηκε ένας θρύλος που οι πέτρες της Μάνης αρνούνται να ξεχάσουν.

Το Κυνήγι του Αόρατου Πασά

Πολυάραβος: Πέντε σκιές. Πέντε νεαροί Μανιάτες, με τα μάτια τους να φλέγονται από μια απόφαση δίχως επιστροφή. Δεν πολεμούσαν για τη δόξα, ούτε για τη νίκη της στιγμής. Πολεμούσαν για να κόψουν το κεφάλι του φιδιού. Είχαν βάλει σκοπό να φτάσουν στον Ιμπραήμ, να τον βγάλουν από τη μέση και να σταματήσουν την καταστροφή.

Κινούνταν ανάμεσα στα βράχια σαν αγρίμια. Κάθε κίνησή τους ήταν υπολογισμένη, κάθε ανάσα κρατημένη. Και τότε, τον είδαν.

Η Παγίδα της Χρυσής Στολής

Μέσα από τον καπνό ξεπρόβαλε μια φιγούρα που έλαμπε. Η στολή του – ένα αριστούργημα από χρυσό και μεταξωτό ύφασμα – αστραφτοκοπούσε κάτω από τον αδυσώπητο ήλιο. Η περηφάνια της εξουσίας, η αλαζονεία του στρατηγού. Για τους πέντε νεαρούς, δεν υπήρχε αμφιβολία: Ήταν εκείνος.

Η στιγμή πάγωσε. Η επίθεση ήταν αστραπιαία, μια έκρηξη οργής και σιδήρου. Τα γιαταγάνια βρήκαν τον στόχο τους και ο αξιωματικός του Ιμπραήμ σωριάστηκε στη γη, πνιγμένος στο ίδιο το χρυσό της στολής του. Οι Μανιάτες πανηγύρισαν για ένα δευτερόλεπτο – μια στιγμή θριάμβου που σύντομα θα γινόταν στάχτη.

Ο Τρόμος του Μύθου

Όταν η σκόνη καταλάγιασε, το βλέμμα τους πάγωσε. Ο άντρας που κειτόταν νεκρός στα πόδια τους δεν είχε το πρόσωπο του Ιμπραήμ. Ήταν ένας από τους έμπιστους αξιωματικούς του, ένας άνθρωπος-κλειδί, αλλά όχι ο Στόχος.

Κάποιοι λένε ότι ο ίδιος ο Ιμπραήμ παρακολουθούσε τη σκηνή από λίγο πιο μακριά, κρυμμένος πίσω από τον ίδιο τον θάνατο, βλέποντας το φάντασμα του να γλιτώνει για μια ανάσα. Άλλοι λένε ότι ήταν η μοίρα που παίζει παιχνίδια με τους ανθρώπους, στρέφοντας το βλέμμα τους στη λάμψη του χρυσού, την ώρα που το σκοτάδι κρύβεται ακριβώς δίπλα.

Ο Πολυάραβος έμεινε στην ιστορία όχι μόνο για τη νίκη των Μανιατών, αλλά και για εκείνη την απόκοσμη στιγμή όπου πέντε άντρες άγγιξαν το χείλος της ιστορίας, αλλά το χέρι τους λύγισε από την ίδια την αστραπή του εχθρού.

Ίσως τελικά, ο Ιμπραήμ να μην ήταν ο άνθρωπος, αλλά ο θρύλος που εκείνη την ημέρα… απλά αρνήθηκε να πεθάνει.

Πηγή:

Ανάργυρος Γ. Κουτσιλιέρης, Ιστορία της Μάνης.

Διαβάστε επίσης:

Γνωρίστε την Όμορφη Μάνη

Πολυάραβος: 28 Αυγούστου 1826. Η Τελική επικράτηση έναντι του Ιμπραημ.

🕒️3 May 2025

Οι Μανιάτες νικούν τους Αιγύπτιους του Ιμπραήμ στην περιοχή Πολυάραβος του Ταΰγετου και αποτρέπουν για τρίτη και τελευταία φορά την κατάληψη της Μάνης από τον αιγύπτιο στρατηλάτη. Η μάχη, που κράτησε όλη την ημέρα, έγινε στις 28 Αυγούστου 1826.Ο Ιμπραήμ, με τα την αποτυχία του να καταλάβει τη Μάνη από τα δυτικά τον Ιούνιο του 1826, στη Βέργα και τον Διρό, επιχείρησε νέα εκστρατεία από τα ανατολικά αυτή τη φορά, δύο μήνες αργότερα. Με 4.000 άνδρες κατευθύνθηκε προς την ανατολική πλευρά του Ταΰ...

Το άρθρο Πολυάραβος 1826: Η Σκιά που Πλανήθηκε και το Αίμα της Λάθους Στιγμής. εμφανίστηκε πρώτα στο Γνωρίστε την Όμορφη Μάνη .

Με λαμπρότητα και ιστορική συγκίνηση πραγματοποιήθηκε Εκδήλωση Μνήμης  στον Πειραιά την Κυριακή, 7 Ιουνίου 2026, για τα 200 χρόνια από τις ηρωικές μάχες των Μανιατών στο Διρό, τη Βέργα και τον Πολυάραβο (Ιούνιος & Αύγουστος 1826).

Τη διοργάνωση ανέλαβαν από κοινού η Πανελλήνια Ένωση Γυναικών Μάνης (Π.Ε.Γ.Μ.) και ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Μανιατών και Φίλων Μάνης (ΠΑ.Σ.ΜΑ.ΦΙ.Μ.), αναδεικνύοντας τη διαχρονική προσφορά της Μάνης στην εθνική ανεξαρτησία. Η εκδήλωση άνοιξε με το θερμό καλωσόρισμα της Προέδρου της Π.Ε.Γ.Μ., κας Γιώτας Ρίτσου, η οποία υποδέχθηκε τους προσκεκλημένους και τους εκπροσώπους των φορέων.

Ο Ηρωισμός της Μάνης

«Η επέτειος των 200 ετών από τις μάχες του 1826 αποτελεί έναν διαρκή φάρο ιστορικής μνήμης. Στο Διρό, οι γυναίκες της Μάνης με τα δρεπάνια τους στα χέρια, έγραψαν μια από τις πιο ένδοξες σελίδες της ελληνικής ιστορίας, αποδεικνύοντας ότι ο αγώνας για την ελευθερία δεν γνώριζε φύλο. Ο ηρωισμός τους, σε πλήρη σύμπνοια με την ανδρεία των πολεμιστών στη Βέργα και τον Πολυάραβο, δεν ήταν απλώς μια πράξη άμυνας, αλλά μια πράξη ύψιστης εθνικής συνείδησης. Οι πρόγονοί μας, απέναντι στις υπέρτερες δυνάμεις, δεν υπερασπίστηκαν μόνο τα χώματα της Μάνης, αλλά την ίδια την επιβίωση του έθνους, αφήνοντας σε εμάς σήμερα μια βαριά κληρονομιά καθήκοντος και πατριωτισμού.»

Το Πρόγραμμα και οι Ομιλητές

Η Εκδήλωση Μνήμης στον Πειραιά  ξεκίνησε με επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό των Αγίων Κωνσταντίνου & Ελένης στον Πειραιά, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς και Φαλήρου κ.κ. Σεραφείμ. Ακολούθησε ο πανηγυρικός της ημέρας και η κατάθεση στεφάνων στον ανδριάντα του Αρχιστρατήγου Πέτρου Μαυρομιχάλη στην Πλατεία Μπακογιάννη.

Στο πλαίσιο των ομιλιών, την ουσία της επετείου ανέδειξαν:

• Κα Γιώτα Ρίτσου: Πρόεδρος της Π.Ε.Γ.Μ., που άνοιξε την εκδήλωση καλωσορίζοντας τους παρευρισκομένους και υπογραμμίζοντας τον καθοριστικό ρόλο των γυναικών στον Αγώνα.

• Γεώργιος Π. Δημακόγιαννης: Εκδότης της “Αδούλωτης Μάνης”, που ανέλυσε ιστορικές πτυχές των μαχών και τη σημασία τους για την έκβαση της Επανάστασης.

• Κα Νανά Χαρβαλάκου-Γλύκα: Αντιδήμαρχος Οικονομικών Δήμου Πειραιά (εκπροσωπώντας τον Δήμαρχο κ. Γ. Μώραλη), η οποία τόνισε τους ισχυρούς δεσμούς του Πειραιά με τη Μάνη.

• Ιωάννης Κωστάκος: Ο οποίος μίλησε για τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της μανιάτικης παράδοσης.

Συμμετέχοντες και Παρουσίες

Στην εκδήλωση παρευρέθησαν εκπρόσωποι σημαντικών συλλόγων, όπως το Ευρωπαϊκό Λόμπυ Γυναικών και τα αδελφά σωματεία ΠΕΣΥΓΜ (Καλαμάτας), ΠΟΣΥΓΜ (Γυθείου) και ΠΑΣΥΓΜ (Αθηνών Π.Π.).

Την εκδήλωση τίμησαν με την παρουσία τους:

• Οι Βουλευτές: Ιωάννης Τραγάκης (εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο της Βουλής κ. Νικήτα Κακλαμάνη), Δημήτρης Μαρκόπουλος, Δημήτριος Καρύδης και Νικόλαος Βλαχάκος.

• Ο κ. Σπύρος Σπυρίδωνος.

• Η Αντιπεριφερειάρχης κα Σταυρούλα Αντωνάκου.

• Ο πολιτευτής κ. Νικόλαος Μανωλάκος, καθώς και πλήθος κόσμου που ήρθε να αποτίσει φόρο τιμής.

Ολόκληρη η ιστορική αναφορά ,στα πλαίσια της  εκδήλωσης,  στις νικηφόρες  μάχες των Μανιατών ανδρών και γυναικών στο Διρό, στην Βέργα και στον Πολυάραβο από το Γεώργιο Π. Δημακόγιαννη Εκδότη της Αδούλωτης Μάνης εδώ:  Γεώργιος Π. Δημακόγιαννης Εκδότης Αδούλωτη Μάνη: Διρός-Βέργα-Πολυάραβος Ομιλία : Πειραιάς 7/6/2026

Το άρθρο Εκδήλωση Μνήμης στον Πειραιά: 200 Χρόνια από τις Μάχες των Μανιατών. Διρός-Βέργα-Πολυάραβος (1826-2026) εμφανίστηκε πρώτα στο Γνωρίστε την Όμορφη Μάνη .

Μάνη, μια γωνιά της Ελλάδας όπου η πέτρα συναντά τη θάλασσα και η ιστορία την παράδοση, υπήρξε ανέκαθεν σύμβολο ανεξαρτησίας και αδούλωτης ψυχής. Ανάμεσα στις σελίδες της ένδοξης ιστορίας της, η Μάχη του Πολυάραβου ξεχωρίζει ως ένα από τα πιο φωτεινά παραδείγματα ηρωισμού και αυτοθυσίας.

Η Ανίκητη Αντίσταση της Μάνης

Τον Αύγουστο του 1826, εν μέσω της Ελληνικής Επανάστασης, ο Ιμπραήμ Πασάς, με τον πανίσχυρο αιγυπτιακό του στρατό, βάδιζε πεπεισμένος ότι θα καταλάμβανε και το τελευταίο οχυρό αντίστασης: τη Μάνη. Η αλαζονεία του όμως θα συγκρουστεί με την ανυπότακτη ψυχή των Μανιατών. Στη στενωπό του Πολυάραβου, άνδρες και γυναίκες, οπλισμένοι με πείσμα και αγάπη για την ελευθερία, στήθηκαν απέναντι στον πολυάριθμο εχθρό. Με απαράμιλλο θάρρος και γνώση του εδάφους, απέκρουσαν τις επιθέσεις των Αιγυπτίων, προκαλώντας τους συντριπτική ήττα. Η νίκη αυτή δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική επιτυχία· ήταν μια δήλωση: η Μάνη δεν θα υποτασσόταν ποτέ. Αυτή η μάχη, μια από τις καθοριστικότερες της Επανάστασης, αναχαίτισε τα σχέδια του Ιμπραήμ και διατήρησε την φλόγα της ελευθερίας αναμμένη.

Επετειακές Εκδηλώσεις Μνήμης και Τιμής

Φέτος, 199 χρόνια μετά από εκείνη την ένδοξη ημέρα, ο Δήμος Ανατολικής Μάνης διοργάνωσε μια σειρά επετειακών εκδηλώσεων για να τιμήσει τους πεσόντες και να αναδείξει την ιστορική σημασία της Μάχης του Πολυάραβου. Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν με την επισημότητα που αρμόζει σε τέτοιες στιγμές μνήμης και τιμής.

Αρχικά, τελέστηκε επίσημη δοξολογία και επιμνημόσυνη δέηση στον χώρο του Ηρώου, υπό τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Μάνης, κ. Χρυσόστομο Γ΄, ο οποίος με την παρουσία του τίμησε τους αγωνιστές. Ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων από εκπροσώπους της πολιτικής, στρατιωτικής και τοπικής ηγεσίας, καθώς και η τήρηση σιγής ενός λεπτού στη μνήμη των πεσόντων μαχητών, μια στιγμή που σφράγισε με συγκίνηση το ξεκίνημα των εκδηλώσεων.

Αμέσως μετά, ο Δήμαρχος Ανατολικής Μάνης, κ. Πέτρος Ανδρεάκος, απηύθυνε χαιρετισμό, υπογραμμίζοντας τη σημασία της μάχης και την υπερηφάνεια για την κληρονομιά των Μανιατών. Τον πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε ο Επίτιμος Διοικητής της 1ης Στρατιάς, Αντιστράτηγος ε.α. Δημόκριτος Κωνσταντάκος, ο οποίος ανέλυσε με γλαφυρό τρόπο τα ιστορικά γεγονότα και τον αντίκτυπο της νίκης στην πορεία του έθνους.

Η Συμμετοχή και οι Τελετάρχες

Στις εκδηλώσεις συμμετείχαν πλήθος κόσμου, καθώς και σημαντικοί εκπρόσωποι της πολιτείας και των ενόπλων δυνάμεων. Μεταξύ άλλων, παρευρέθηκαν ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας και βουλευτής Λακωνίας, κ. Αθανάσιος Δαβάκης, ο βουλευτής Λακωνίας, κ. Νεοκλής Κρητικός, το μέλος του Περιφερειακού Συμβουλίου, κ. Παναγιώτης Τζινάκος, ο Διοικητής της ΙV Μεραρχίας Πεζικού ΔΙΚΕ «Πελοπόννησος», Υποστράτηγος κ. Αλέξανδρος Χατζηαλεξανδρής, ο Διοικητής του ΚΕΕΜ Σπάρτης, Ταξίαρχος κ. Γεώργιος Ζορμπάς, εκπρόσωποι της Ελληνικής Αστυνομίας και της Πυροσβεστικής, καθώς και εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων.

Τελετάρχες της εκδήλωσης ήταν η Αντιδήμαρχος Ανατολικής Μάνης, κ. Ελένη Δρακουλάκου, ο Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας, κ. Γεώργιος Καράμπελας και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Απανταχού Πολυαραβιτών «Η Κοίμηση της Θεοτόκου», κ. Αναστάσιος Τζανάκος, οι οποίοι με τον συντονισμό τους εξασφάλισαν την άρτια διεξαγωγή των εκδηλώσεων.

Οι εκδηλώσεις για τα 199 χρόνια από τη Μάχη του Πολυάραβου αποτέλεσαν όχι μόνο φόρο τιμής στους προγόνους, αλλά και υπενθύμιση των αξιών της ελευθερίας και της εθνικής υπερηφάνειας, αξίες που παραμένουν επίκαιρες και αναγκαίες για το μέλλον.

Όμορφη Μάνη

Φωτογραφικό Υλικό:

[su_image_carousel source=”media: 11519,11520,11521,11522,11523″ crop=”16:9″ dots=”no” link=”attachment” random=”yes”]

Χάρτης: 

Το άρθρο 199 Χρόνια από τη Μάχη του Πολυάραβου: Τιμώντας τους Ήρωες της Μάνης. εμφανίστηκε πρώτα στο Γνωρίστε την Όμορφη Μάνη .

Κείμενο: Ντόναλντ – Γεώργιος Μακφαίηλ 

Να θυμηθούμε τον Πολυάραβο! Εδώ που στα 1826 σώθηκε η Ελλάδα (όχι μόνο η Μάνη) – οι Μανιάτες πρώτοι δείχνουμε να’ χουμε λησμονήσει… Το περιοδικό μας ξεκινά με το 1ο φύλλο εξώφυλλο και αφιέρωμα στην τρισένδοξη όσο και ξεχασμένη αυτή γωνιά της πατρώας Γης. Με την προσδοκία σύντομα να δούμε λαμπρές γιορτές στα πεδία των μαχών.

Ο Πολυάραβος είναι κτισμένος πάνω σε λόφο σε υψόμετρο 840 μέτρων, στους πρόποδες της Ζίζιαλης (Κουμπένοβα, ύψ. 1.466 μ.) στην οροσειρά του Ταϋγέτου και αποτελεί το ψηλότερο χωριό της Μάνης. Απέχει από το Γύθειο 26 χιλ. και υπάγεται στην περιοχή της Κάτω Μάνης. Ο Πολυάραβος μαζί με τον Σκουφομύτη-Λυγερέα (το μέρος όπου έζησε για 20 περίπου χρόνια ο περιβόητος κλέφτης Ζαχαρίας Μπαρμπιτσιώτης) θεωρούνται οι ιστορικώτερες περιοχές του Μαλευρίου και της Κάτω Μάνης και γι αυτό έχουν χαρακτηρισθεί και οι δύο “Παραδοσιακοί Οικισμοί” με προεδ. Διάταγμα του 1978. Για να φτάσει κανείς εκεί θα περάσει από τα χωριά Μυρσίνη (πρώην Πάνιτσα) και Σιδηρόκαστρο. Από το Σιδηρόκαστρο και πάνω ο δρόμος είναι κατά το ήμισυ άσφαλτος και το υπόλοιπο χωματόδρομος (4 χιλ.) αλλά πάει αυτοκίνητο μέχρι τις υπώρειες του χωριού.

Η αρχική ονομασία του τόπου ήταν Πολυτσ(ζ)άραβος δηλ. τόπος με πολλά τσ(ζ)άρα (είδος φρύγανου, αφάνας), από τα οποία κατασκευάζονταν σάρωθρα, αλλά για το σημαντικό γεγονός της μάχης του Πολυαράβου (1826), που θα διαβάσουμε παρακάτω, και τη φωνητική συγγένεια ονομάστηκε “Πολυάραβος” για να δηλώσει τον τόπο όπου σκοτώθηκαν πολλοί Άραβες (του Ιμπραίμ Πασά).

Η περιοχή που καθορίζεται από τα χωριά Πολυάραβο, Σιδηρόκαστρο και Σκυφιάνικα, προ του 1770 επικοινωνούσε με τα υπόλοιπα χαμηλά μέρη της Μάνης με πέντε μονοπάτια. Το ένα ερχόταν από τη Μηλιά (Δυτ. Μάνη). Το άλλο από τον Αγ. Νικόλαο Μελιτίνης, που χρησιμοποίησε ο Ιμπραίμ για να καταλάβει την περιοχή και την υπόλοιπη Μάνη (1826). Άλλο πολύ δύσβατο, άρχιζε από τα Κονάκια, Τόμπρα, Σιδηρόκαστρο και άλλο το χειρότερο όλων, από Άνω Καρέα στα Σκυφιάνικα. Η περιοχή μοιάζει με αυτή της Μέσα Μάνης με τη διαφορά ότι ενώ η Μάνη στερείται παντελώς ύδατος, εδώ αναβλύζουν μερικές πηγές με νερό αρκετό για το πότισμα ανθρώπων και ζώων.

Σύμφωνα με παλαιότερη περιγραφή (1929) ο Πολυάραβος κατά το 1821 αριθμούσε 60-80 σπίτια στα οποία κατοικούσαν ανάλογες οικογένειες. Τα σπίτια του χωριού, λόγω του πάχους των τοίχων και των υλικών δόμησης ήσαν πολύ στερεά και εκαλούντο πύργοι. Πολλοί από αυτούς διέθεταν πάνω από τη στέγη, επάλξεις. Οι στέγες των σπιτιών ήταν καλυμμένες από πέτρινες πλάκες, διότι τα κεραμίδια πολλές φορές παρασύρονταν από τους ανέμους. Σήμερα το χωριό έχει περίπου 35 σπίτια που είναι κτισμένα τα περισσότερα επάνω σε μεγάλους βράχους με τοίχους με μεγάλο πάχος. Δυστυχώς μόνο 10-15 μπορούν να επισκευαστούν, τα υπόλοιπα είναι μισογκρεμισμένα.

Ο Πολυάραβος περιβάλλεται από ελατόφυτη περιοχή και φημίζεται για το εξαιρετικό του κλίμα. Πριν το 1940 ήταν τόπος παραθερισμού πάρα πολλών ατόμων, ιδιαίτερα αυτών που έπασχαν από στηθικά νοσήματα. Έχει άφθονα και άριστης ποιότητας νερά. Καλλιεργούνται οπωροφόρα δέντρα όπως καρυδιές, μηλιές, βυσσινιές καθώς και πατάτες, ντομάτες, φασόλια κ.λ.π. Επίσης παράγονται και αρωματικά αφεψήματα, όπως τσάι, φασκόμηλο, ρίγανη, μέντα, μελισσόχορτο, κ.λ.π.

Σήμερα ο Πολυάραβος αποτελεί συνοικισμό της τ. Κοινότητας Σιδηρόκαστρου που ανήκει στον Δήμο Γυθείου. Το 1835 σχηματίσθηκε Δήμος με έδρα τον Πολυάραβο, ο Δήμος Πολυάραβου και 1116 κατοίκους. Στον Πολυάραβο ανήκει και ο συνοικισμός Μεσοχώρι που είναι ο τόπος καταγωγής της οικογένειας Δαβάκη γνωστής κυρίως από τον συνταγματάρχη της Πίνδου Δαβάκη.

Η ΤΡΙΗΜΕΡΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΑΡΑΒΟΥ

Η σημασία των εκστρατειών που πραγματοποίησε ο Αιγυπτιακός στρατός το 1826 εναντίον της Μάνης με την αρχηγία του Ιμπραίμ Πασά είναι πολύ μεγάλη. Εκείνη την εποχή οι Έλληνες πολιτικοί για την εξυπηρέτηση των δικών τους φιλοδοξιών και συμφερόντων είχαν ήδη (από το 1824) αρχίσει τις ραδιουργίες. Η τότε Κυβέρνηση δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στις προσδοκίες του Έθνους. Οι δυνάμεις της ξηράς αλληλο-εσφάζοντο ο δε Ελληνικός στόλος αδρανούσε λόγω αδιαφορίας των αρμοδίων για την επάνδρωση και τον ανεφοδιασμό του. Ο Ιμπραίμ εκμεταλλευόμενος τις Ελληνικές αδυναμίες, αποβιβάσθηκε στη Μεθώνη και κατέλαβε τη Μεσσηνιακή χερσόνησο και το Ναυαρίνο. Με επιδρομές νίκησε στο Μανιάκι, στη Στερεά Ελλάδα και κατέκτησε το Μεσολόγγι. Ενώ ο Κιουταχής ταλαιπωρούσε την Στερεά Ελλάδα ο Ιμπραίμ διέτρεχε την Πελοπόννησο χιαστί. Η κατάσταση συνεχώς χειροτέρευε. Η Μάνη ήταν η μοναδική αξιόλογη περιοχή της Ελλάδας, από άποψης έκτασης, πληθυσμού, πολεμικού δυναμικού και γεωργικής θέσης, που παρέμενε ακόμη ελεύθερη και δεν είχε πέσει στην κατοχή των Τούρκων ή των Αράβων του Ιμπραίμ που εκστράτευαν για λογαριασμό των Τούρκων. Εφόσον η Μάνη παρέμενε ελεύθερη στερούσε στον Ιμπραίμ και την Τουρκική διπλωματία του επιχειρήματος ότι τάχα κατέβαλαν την επανάσταση των Ελλήνων στη Μάνη και δια της Μάνης όλη τη χώρα. Στις 22 Ιουνίου 1826 ο Ιμπραίμ επιτέθηκε εναντίον της Βέργας (Μεσσηνιακή -Έξω Μάνη) με 8000 περίπου άντρες. Οι Μανιάτες τους απέκρουσαν. Στις 25 Ιουνίου 1826 επιχειρείται δεύτερη επίθεση εναντίον της Μάνης αυτή τη φορά στο Διρό (Μέσα Μάνη). Και αυτοί τους απέκρουσαν.

Αποφάσισε λοιπόν να κάνει μία τελευταία επίθεση δυναμικότερη από τις άλλες εναντίον της Μάνης. Ήλπιζε να βρει τις ορεινές διαβάσεις του Ταΰγετου αφύλακτες. Μέσω των χωριών Αρχοντικό, Μέλισσα, Κόκκινα Λουριά και Άγιο Νικόλαο που κατέλαβε, έφθασε τον Αύγουστο του 1826 στον Πολυάραβο. Το σχέδιο του ήταν εμφανές. Επεδίωκε να μπει στη Δυτική Μάνη από την κορυφογραμμή του Ταϋγέτου που βρίσκονται νότια της κορυφής Ζίζιαλη υψ. 1468 και διέρχονται μέσα από τα χωριά Πολυάραβος και Σκυφιάνικα, οδηγούν δε στην περιοχή των χωριών Κελεφάς και Οίτυλο. Εάν ο ελιγμός αυτός του Ιμπραίμ πετύχαινε και κατελάμβανε την Κελεφά και το Οίτυλο θα διχοτομούσε τη Μάνη και θα μπορούσε να την κατακτήσει εύκολα.

Μάταια όμως. Επί τρεις ημέρες προσπαθούσαν τα στρατεύματα του Ιμπραίμ να σπάσουν τις αμυντικές γραμμές των Ελλήνων στον Πολυάραβο. Η επιθετική διάταξη του Ιμπραίμ ήταν σύμφωνα με τις τότε επικρατούσες αντιλήψεις από την πείρα των Ναπολεόντειων πολέμων. Από τις 12000 στρατό που έφθασαν στην περιοχή, έστειλε αρχικά 3000 σαν εμπροσθοφυλακή για να ανοίξουν το δρόμο. Καθ οδόν προς Πολυάραβο συνάντησαν μεγάλη αντίσταση από την οικογένεια Σταθάκου που ταμπουρωμένοι στον πύργο τους στη Δεσφίνα καθυστέρησαν σημαντικά την προέλαση δίνοντας χρόνο στους Έλληνες που άρχισαν να συγκεντρώνονται στον Πολυάραβο να κατα λάβουν τις προθέσεις του Ιμπραίμ και να λάβουν αμυντικές θέσεις. Οι Έλληνες στην πρώτη αμυντική γραμμή που δημιούργησαν στη θέση Προφήτης Ηλίας του Πολυάραβου, απώθησαν εύκολα τους Άραβες που στάλθηκαν σαν ανιχνευτές. Τους εξόντωσαν όλους πλην δύο οι οποίοι γυρίζοντας πίσω στο κυρίως σώμα περιέγραψαν την κατάσταση. Έξαλλος ο επικεφαλής των Αράβων διέταξε ολομέτωπη επίθεση της εμπροσθοφυλακής αλλά απέτυχε και αυτός να σπάσει την αμυντική γραμμή των Ελλήνων. Οι επιθέσεις αυτές επαναλήφθηκαν άλλες δύο φορές. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι οι Έλληνες δεν είχαν ορίσει κανέναν Γενικό Αρχηγό των επιχειρήσεων ούτε διέθεταν ενιαία τακτική αλλά όλες οι ομάδες απαρτίζονταν από ντόπιους και άλλους οπλαρχηγούς ή αρχηγούς οικογενειών. Υποχωρώντας ο επικεφαλής της εμπροσθοφυλακής Χουσνί Μπέης ενημέρωσε τον Ιμπραίμ για την κατάσταση που επικρατούσε και αυτός αφού επανεκτίμησε την κατάσταση αποφάσισε να επιτεθεί μία ακόμα φορά με περισσότερο αυτή τη φορά στρατό. Μέχρι όμως να ανεβασθούν τα πυροβόλα με τα χέρια στις θέσεις βολής και να οδηγηθούν τα τμήματα στη γραμμή εξόρμησης η ώρα πέρασε και όσες επιθέσεις έγιναν (το σούρουπο πλέον) αντιμετωπίσθηκαν. Τα Αιγυπτιακά στρατεύματα παρέμειναν επί τόπου έτοιμα να επιτεθούν ξανά με το χάραμα. Όταν όμως έπεσε το σκοτάδι οι Έλληνες οπλαρχηγοί συνεννοήθηκαν μεταξύ τους και τραβήχτηκαν στη δεύτερη γραμμή άμυνας χωρίς να τους αντιληφθούν οι Άραβες. Με το χάραμα οι Άραβες δεν βρήκαν τους Έλληνες εκεί που τους άφησαν την προηγούμενη αλλά τους είδαν ταμπουρωμένους ψηλότερα στη θέση από Λάκκα του Στεφανάκου μέχρι την έξοδο της στενωπού Δερβέν Φούρκα. Προ της έκπληξης του Ιμπραίμ για την αλλαγή του σχεδίου του διέταξε ένα τάγμα να βαδίσει κυκλικά κατά του χωριού Πολυάραβου ενώ επιχείρησε ολομέτωπη επίθεση κατά της δεύτερης γραμμής άμυνας. Εκεί όμως τον περίμεναν οι Έλληνες που τους αποδεκάτισαν χτυπώντας τους από τρεις μεριές συγχρόνως. Οι Άραβες σε αντιπερισπασμό άρχισαν να βάλουν με τα κανόνια τους εναντίον των θέσε ων των Ελλήνων αλλά λόγω της μεγάλης κλίσεως του εδάφους και της δυσκολίας να κινηθούν οι τροχοί στην ανωμαλία του εδάφους δεν κατόρθωσαν και πολλά πράγματα. Οι Άραβες υστερούσαν επίσης γιατί αναγκαζόντουσαν να πολεμούν ακάλυπτοι, σε ανωφέρεια και σε πολύ δύσβατο έδαφος. Οι Έλληνες τουναντίον ήσαν καλά ταμπουρωμένοι και ευρίσκοντο σε πλεονεκτικότερη θέση.

Ο Ιμπραίμ ευρίσκετο επί τόπου και διηύθυνε πλέον ο ίδιος τις επιχειρήσεις. Σε μία νέα προσπάθεια διέταξε παραπλανητική μετωπική επίθεση κατά των αμυνομένων στη θέση Δερβέν Φούρκα ενώ ο ίδιος με την υπόλοιπη δύναμη του δια της ατραπού Στενοδιάβατα και της ημιονικής οδού Πέρα Κάμπου βάδιζε κυκλικά προς τη Λάκκα Στεφανάκου για να βγει στα νώτα των Ελλήνων αμυνομένων. Είχε δώσει διαταγή, μόλις έφθανε εκεί να ενταθεί η μετωπική επίθεση των άλλων και να επιτεθούν συγχρόνως και δυναμικά εναντίον των αμυνομένων. Αν και το σχέδιο ήταν πολύ έξυπνο, ο συντονισμός δεν πέτυχε διότι το σώμα εκείνο που επετίθετο μετωπικά καθυστέρησε λόγω της αντίστασης των αμυνομένων και έπιασε η νύχτα. Έτσι η συντονισμένη και ταυτόχρονη επίθεση, μετωπική και πλευρική των εχθρικών τμημάτων εναντίον των αμυνομένων τελικά δεν έγινε.

Οι Έλληνες παρακολουθώντας τις κινήσεις του Ιμπραίμ εγκατέλειψαν τη νύχτα τη δεύτερη γραμμή άμυνας και ταμπουρώθηκαν στο χωριό. Έχοντας το πλεονέκτημα της νέας αμυντικής θέσης τους και το ηθικό πολύ ανεβασμένο σε αντίθεση με τους Άραβες που ήσαν πολύ κουρασμένοι, διψασμένοι και με ηθικό πολύ πεσμένο η τρίτη μέρα του πολέμου ξημέρωσε με τον Ιμπραίμ να έχει ανεβάσει όλο το στράτευμα του στον Πολυάραβο και αποφασισμένο να ξεμπερδεύει με το πρόβλημα του Πολυάραβου για να βαδίσει μπροστά και να χωρίσει τη Μάνη στα δύο. Οι Ελληνικές δυνάμεις βέβαια ολοένα και ενισχύοντο από μαχητές που έφθαναν από όλα τα μέρη της Λακωνίας και τις γύρω περιοχές. Στις 8 το πρωί της Τρίτης μέρας ο Ιμπραίμ επετέθη μετωπικά, πλευρικά και με το πυροβολικό να βάλει από τη θέση Λάκκα του Στεφανάκου. Κατά τις 11η ώρα οι Άραβες έφθασαν πλησιέστερα στους Έλληνες σε απόσταση βολής και άρχισαν να πυροβολούν ενώ κατά τις 2 είχαν καθηλωθεί εκεί που ευρίσκοντο λόγω των συνεχών βολιών των αμυνομένων. Αφού είδαν οι Έλληνες ότι οι Άραβες ήσαν σε αυτή την κατάσταση και πολύ κουρασμένοι, βγήκαν από τα ταμπούρια τους και τους επιτέθηκαν με κραυγές αναγκάζοντές τους να υποχωρήσουν κυνηγώντας τους μέχρι την πρώτη θέση άμυνας κοντά στον Προφήτη Ηλία, έξω από το χωριό. Κάποιο τάγμα που επιχειρούσε πλευρική επίθεση από τα βουνά, μόλις έμαθε ότι οι υπόλοιποι καταδιώχθηκαν, διαλύσανε και αυτοί φεύγοντας προς διάφορες διευθύνσεις για να σωθούν. Μερικές μεμονωμένες διεισδύσεις που έγιναν στο χωριό και ιδιαίτερα προς την πηγή για νερό (δες περίπτωση Αναειπόνυφης) αντιμετωπίσθηκαν χωρίς πρόβλημα.

Η φιλόδοξη εκστρατεία του Ιμπραίμ δεν ευόδωσε και η Μάνη έμεινε για μία ακόμα φορά αδούλωτη.

Κατά την τριήμερη μάχη του Πολυάραβου οι απώλειες των Αράβων ήσαν 1100 νεκροί και 1400 περίπου τραυματίες οι δε των Ελλήνων (χάρη στο οχυρό της θέσης τους), 28 νεκροί και 75 τραυματίες από τους οποί ους 5 γυναίκες

Ο Ιμπραίμ Πασάς, μία ισχυρή φυσιογνωμία της εποχής του, υπέστη νέα μεγάλη ταπεινωτική ήττα από τους Μανιάτες κατά την τριήμερη μάχη του Πολυάραβου. Ντροπιασμένος, συγκέντρωσε τα στρατεύματα του και υπό το φως των γεγονότων και τις πρόσφατες οδυνηρές εμπειρίες του, επανεκτίμησε τη γενική και την ειδική κατάσταση που αντιμετώπιζε. Αντιλήφθηκε ότι η πολεμική αξία των Μανιατών σε συνδυασμό με την ιδιαιτερότητα του εδάφους της Μάνης, ορεινού, διακεκομμένου, δύσβατου και χωρίς συγκοινωνίες διέγραφε για τον στρατό του πολύ σοβαρό κίνδυνο για την ανάληψη παρόμοιων επιχειρήσεων όπου οι Μανιάτες απέδειξαν ότι υπερείχαν κατά πολύ των Αράβων, καθιστάμενοι σχεδόν αήττητοι, αποφάσισε λοιπόν να εκαταλείψη την Μάνη και αποσύρθηκε στις Κροκεές και ακολούθως στο Έλος και Μονεμβασιά. Στη συνέχεια επανήλθε στην Τρίπολη εγκαταλείποντας οριστικά την Λακωνία. Τον Νοέμβριο του 1826 πήγε στη Μεθώνη για να βγάλει τον χειμώνα μετά δε τη γνωστή ναυμαχία του Ναυαρίνου εγκατέλειψε οριστικά την Ελλάδα και γύρισε στην Αίγυπτο.

Λένε ότι αν περπατήσεις κάποια ημέρα με αέρα στα ερημωμένα πλέον σοκάκια του χωριού Πολυάραβος, θα ακούσεις στο βάθος βοή πολεμική. Εάν μάλιστα κατευθυνθείς μέσω του καλντεριμωτού δρόμου προς το Δερβέν Φούρκα θα ακούσεις καθαρά τα καριοφίλια να βροντάνε και τα αγκωνάρια να κυλάνε από το τρεχοβολητό των αγωνιστών του Πολυάραβου. Με λίγη φαντασία δε θα διακρίνεις ανάμεσα στα βράχια και τα φυλλώματα κάποιες σκιές να κυνηγάνε τους “άπιστους”.

Είναι τραγικό να σκέπτεσαι ότι το ερημωμένο αυτό χωριό υπήρξε κάποτε η έδρα του Δήμου Πολυάραβου. Ο μετέπειτα Δήμος Μαλευρίου (ο μεγαλύτερος Δήμος της Λακωνίας) είχε για έμβλημα την ηρωίδα Ελένη Αναειπόνυφη που στο πρόσωπο της τιμήθηκε η Πολυαραβίτισσα γυναίκα και κατά επέκταση η Μανιάτισσα. Το στιγμιότυπο που έκανε θρύλο τη νύφη του Αναϊπάκου (Αναειπόνυφη) που σκότωσε τον Άραβα στρατιώτη στη βρύση του χωριού περιγράφει ο Σπυρίδων Τρικούπης στην “Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως”.

“Η Ελένη Αναειπόνυφη, βαστώσα τα δύο ανήλικα τέκνα της και καταδιωκομένη υπό τίνος Αιγυπτίου, έφευγε προς το όρος του Πολυαράβου. Ο Αιγύπτιος έδραξε την συρομένην άκραν και επροσπάθει να κράτηση τοιουτοτρόπως την φεύγουσαν. Αλλ’ αυτή, αφήσασα κατά γης τα τέκνα, έδραξε την άλλην άκραν, όπου ευρίσκετο δεδεμένος ο θησαυρός της, δέκα δίστηλα. Αισθανθείσα δε ότι η ζώνη ετεντώθη, απέλυσεν αίφνης την άκραν και πεσόντα ύπτιον τον Αιγύπτιον ετραυμάτισε δια της ιδίας αυτού λόγχης και έσωσεν εαυτήν, τα τέκνα και τον θησαυρόν”.

Την περιγραφή αυτή χρησιμοποίησε ο αρχαιολόγος Π. Ευστρατιάδης και φιλοτεχνήθηκε η ηρωική αυτή πράξη σαν έμβλημα του Δήμου Μαλευρίου το 1871.

Αξίζει όμως να αναφερθεί ένα ακόμα επεισόδιο κατά τη μάχη του Πολυαράβου που αφορά την παρ ολίγον δολοφονία του Ιμπραίμ. Η ιστορία αυτή έχει ως εξής:

Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων εναντίον των Ελλήνων έγινε δολοφονική απόπειρα εναντίον του ίδιου του Ιμπραίμ. Πέντε τολμηροί νέοι από τα Σκυφιάνικα αποφάσισαν να τον σκοτώσουν για να απαλλάξουν μια και καλή τη Μάνη και όλη την Ελλάδα. Για τον σκοπό αυτό, βγήκαν από το χωριό και δια μέσου ανωμάλων και απότομων χαραδρών έφθασαν έρποντες στο διπλανό βουνό όπου ήταν εγκατεστημένος μαζί με τους επιτελείς του ο Ιμπραίμ ο οποίος περιστοιχίζετο από πολλούς αξιωματικούς και επιτελείς. Αθέατοι, ένας από αυτούς σημάδεψε με προσοχή έναν από αυτούς, που ήταν όμως αξιωματικός και όχι ο ίδιος ο Ιμπραίμ ξεγελασθείς από την πλουμιστή φορεσιά που φόραγε και τον σκότωσε. Στον πανικό της δολοφονίας οι πέντε νεαροί τράπηκαν σε φυγή αλλά δυστυχώς ο Ιμπραίμ γλίτωσε ο οποίος όμως πολύ φοβήθηκε και αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το παρατηρητήριο του.

Βιβλιογραφία για την τριήμερη μάχη του Πολυάραβου δεν υπάρχει μεγάλη παρά μόνο αυτή των Γεωργ. Κουμανάκου (ΗΩΣ -1963, “Καπετάν Ζαχαριάς” – Φύλλο 12, 1997) του Πέτρου Γ. Καρακασσώνη (“Ιστορία της Τριημέρου μάχης του Πολυάραβου”), του Σωκρ. Β. Κουγέα (“Λόγοι Εκα τονταέτηροι”) του Γιάννη Ρουμελιώτη (“Καπετάν Ζαχαρίας” – Φύλλο 29 και 30, 2000) του Σπυρ. Τρικούπη (“Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως”), χειρόγραφο του Ιωάννη Θ. Φουρίδη (“Καπετάν Ζαχαριάς” Φύλλο 18 1998).

Στοιχεία από αυτή τη βιβλιογραφία χρησιμοποιήθηκαν για να γραφτεί το άρθρο αυτό.

Πρώτη Δημοσίευση εδώ: mani.org

Χάρτης:

Το άρθρο Πολυάραβος: ” Αξίζει να θυμηθούμε…”!! εμφανίστηκε πρώτα στο Γνωρίστε την Όμορφη Μάνη .

Δεν μπορείς να κάνεις βήμα στην Μάνη χωρίς να περπατάς πάνω στα βήματα της ιστορίας!

…Λίγες μέρες πριν την επέτειο των φετινών εορταστικών εκδηλώσεων(*) τα δικά μας βήματα, με μια ολιγομελή εκλεκτή ομάδα Συμπατριωτών μας, μας έφεραν στα ανηφορικά μονοπάτια τής αετοφωλιάς τής ορεινής Μάνης, ψηλά και πέρα από τον απόρθητο Πολυάραβο, στο έρημο πεδίο των θρυλικών μαχών των Προγόνων μας με το ασκέρι των ΤουρκοΑιγυπτίων τού Ιμπραήμ, τον Αύγουστο του 1826…

Ένα συγκινητικό οδοιπορικό (θα μιλήσουμε προσεχώς αναλυτικότερα επ’ αυτού), το οποίο καλό θα ήταν να χαρίσουν στον εαυτό τους περισσότεροι Μανιάτες, Λάκωνες, ευαίσθητοι Έλληνες…

————

(*) Αυτό το ΣαββατοΚύριακο 30 και 31 Αυγούστου 2025, οι επίσημες εορταστικές εκδηλώσεις που οργανώνει ο Δήμος Ανατολικής Μάνης σε συνεργασία με το Σύλλογο Πολυαραβιτών.

Το άρθρο Γεώργιος Π. Δημακόγιαννης: “Κάθε βήμα στην Μάνη, βήμα στην ιστορία “. εμφανίστηκε πρώτα στο Γνωρίστε την Όμορφη Μάνη .

Οι Μανιάτες νικούν τους Αιγύπτιους του Ιμπραήμ στην περιοχή Πολυάραβος του Ταΰγετου και αποτρέπουν για τρίτη και τελευταία φορά την κατάληψη της Μάνης από τον αιγύπτιο στρατηλάτη. Η μάχη, που κράτησε όλη την ημέρα, έγινε στις 28 Αυγούστου 1826.

Ο Ιμπραήμ, με τα την αποτυχία του να καταλάβει τη Μάνη από τα δυτικά τον Ιούνιο του 1826, στη Βέργα και τον Διρό, επιχείρησε νέα εκστρατεία από τα ανατολικά αυτή τη φορά, δύο μήνες αργότερα. Με 4.000 άνδρες κατευθύνθηκε προς την ανατολική πλευρά του Ταΰγετου, υπό τη διαρκή παρενόχληση των Ελλήνων, που προκαλούσαν φθορές στο στρατό με την τακτική του κλεφτοπολέμου.

 

”Το συμβάν που έκανε θρύλο τη νύφη του Αναειπάκου ( Αναπόεινυφη) , η οποία σκότωσε τον Άραβα στρατιώτη στη βρύση του χωριού , περιγράφει ο Σπυρίδωνας Τρικούπης στην ιστορία της “Ελληνικής Επαναστάσεως”.

“Η Ελένη Αναπόεινυφη βαστώσα τα δυο ανήλικα τέκνα της και καταδιωκόμενη υπό τινός  Αιγυπτίου , έφευγε προς το όρος του Πολυαράβου. Ο Αιγύπτιος έδραξε την συρομένην άκραν και επροσπάθει να κρατήση τοιουτοτρόπος την φεύγουσαν.Αλλά αυτή, αφήσασα κατά γης τα τέκνα, έδραξε την άλλη άκραν , όπου εβρίσκετο δεδεμένος ο θησαυρός της, δέκα δίστηλα.Αισθάνθεισα δε ότι η ζ’ωνη ετεντώθη, απέλυσεν αίφνης την άκρα του πεσόντα ύπτιον τον Αιγυπτίον ετραυμάτισε δια της ίδιας της λόγχης και έσωσεν αυτήν , τα τέκνα και τον θησαυρό”.

Την περιγραφή αυτή χρησιμοποίησε ο αρχαιολόγος Π.Ευστρατιάδης και φιλοτεχνήθηκε η ηρωϊκή αυτή πράξη σαν έμβλημα του Δήμου Μαλευρίου το 1871, όπου ανήκε διοικητικά ο Πολυάραβος. Στο πρόσωπο της τιμήθηκε η Πολυαραβίτισσα γυναίκα και κατ΄επέκταση η Μανιάτισσα. Αναμνηστική μαρμάρινη πλάκα βρίσκεται στη βρύση όπου συνέβη το παραπάνω γεγονός”.

 

Η αποφασιστική αναμέτρηση δόθηκε στην τοποθεσία Πολυάραβος (75 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Σπάρτης και 26 χιλιόμετρα βόρεια του Γυθείου), που βρίσκεται σε υψόμετρο 840 μέτρων στο όρος Ζίζαλι της οροσειράς του Ταΰγετου. Εκεί είχαν οχυρωθεί 2.000 Μανιάτες με αρχηγούς τον Παναγιώτη, Γεώργιο και Νικόλαο Γιατράκο, τον Ηλία Κατσάκο, τον Γεώργιο και Κωνσταντίνο Μαυρομιχάλη και τον Ηλία Τσαλαφατίνο.

Ο Ιμπραήμ εξαπέλυσε ορμητικά κύματα επιθέσεων κατά των Ελλήνων, οι οποίοι όχι μόνο τις απέκρουσαν με επιτυχία, αλλά, κατά τη διάρκεια της ημέρας, πέρασαν στην αντεπίθεση, προξενώντας βαριές απώλειες στον εχθρό, που άφησε 200 νεκρούς στο πεδίο μάχης. Οι Μανιάτες είχαν μόνο 9 νεκρούς και ισάριθμους τραυματίες, σύμφωνα με τον ιστορικό Σπυρίδωνα Τρικούπη.

Η τρίτη ήττα από τους Μανιάτες σε διάστημα δύο μηνών ανάγκασε τον Ιμπραήμ να παραδεχθεί την αδυναμία του να καταλάβει τη Μάνη κι έτσι πήρε το δρόμο της επιστροφής προς την Τριπολιτσά, όπου έφθασε στις αρχές Σεπτεμβρίου. Οι Μανιάτες με τη μελετημένη και γενναία τους αντίσταση κράτησαν αδούλωτη την πατρίδα τους και με το παράδειγμά τους αναπτέρωσαν το ηθικό των άλλων Ελλήνων.

Οι θρύλοι αναφέρουν ότι καθισμένος στις πεζούλες έξω από την εκκλησία του Αγίου Κωνσταντίνου και αγναντεύοντας τα ερειπωμένα σοκάκια του χωριού θ΄ακούσεις στο βάθος πολεμική βοή , καριοφίλια και φωνές.

Σχετικό άρθρο:

Γνωρίστε την Όμορφη Μάνη

Ο Ιμπραήμ στο Μοριά: Η Εποποιία της Μάνης που Έσωσε την Επανάσταση – Μια Βαθύ...

🕒️1 July 2025

Στα μέσα της Ελληνικής Επανάστασης, το 1825, μια νέα, σκοτεινή απειλή εμφανίστηκε στον ορίζοντα: ο Ιμπραήμ Πασάς της Αιγύπτου. Με έναν καλά εκπαιδευμένο στρατό, οργανωμένο από Γάλλους αξιωματικούς (όπως τον Σεβ, με το ψευδώνυμο Σουλεϊμάν Πασάς), ο Ιμπραήμ αποβιβάστηκε στη Μεθώνη στις 24 Φεβρουαρίου 1825, με τέσσερις χιλιάδες πεζούς και 500 ιππείς. Στη συνέχεια, από την Κρήτη έφερε άλλες έξι χιλιάδες πεζούς, πεντακόσιους ιππείς και ισχυρό πεδινό πυροβολικό, ξεκινώντας μια καταστροφική εκστρατε...

Το άρθρο Πολυάραβος: 28 Αυγούστου 1826. Η Τελική επικράτηση έναντι του Ιμπραημ. εμφανίστηκε πρώτα στο Γνωρίστε την Όμορφη Μάνη .