Μια νέα διεθνής μελέτη αποκαλύπτει πώς η γεωγραφική απομόνωση 1.400 ετών διατήρησε αναλλοίωτο το DNA των κατοίκων από την Εποχή του Χαλκού.
Η Μέσα Μάνη, ο τόπος με τους εμβληματικούς πέτρινους πύργους και το αδάμαστο πνεύμα που γοήτευσε κορυφαίους περιηγητές όπως ο Πάτρικ Λι Φέρμορ και ο Ιούλιος Βερν, αποδεικνύεται τώρα και επιστημονικά ως μία από τις πιο ιδιαίτερες γενετικές «νησίδες» της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Communications Biology» του ομίλου Nature, οι κάτοικοι της περιοχής νότια της Αρεόπολης αποτελούν έναν πληθυσμό που παρέμεινε γενετικά «στεγανός» από τις μεγάλες μεταναστεύσεις που αναδιαμόρφωσαν τα Βαλκάνια μετά την πτώση της Ρώμης.
Μια Γενετική Γέφυρα με το Απώτατο Παρελθόν
Η διεθνής ομάδα επιστημόνων (από τα Πανεπιστήμια Οξφόρδης, Τελ Αβίβ, ΕΚΠΑ, το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου και τα εργαστήρια FamilyTreeDNA) ανέλυσε το γενετικό υλικό περισσότερων από 100 ανδρών κατοίκων της Μέσα Μάνης. Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά:
Αρχαίες Ρίζες: Πολλές γενεαλογικές γραμμές των σημερινών κατοίκων ανιχνεύονται στον ελλαδικό χώρο ήδη από την Εποχή του Χαλκού, την Εποχή του Σιδήρου και τη Ρωμαϊκή περίοδο.
Απουσία Επιμίξεων: Σε αντίθεση με την υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα, οι Μέσα Μανιάτες παρουσιάζουν ελάχιστες ενδείξεις αφομοίωσης σλαβικών, βλαχικών ή αρβανίτικων πληθυσμών, οι οποίοι από τον 6ο αιώνα μ.Χ. και μετά μετέβαλαν δραστικά το γονιδίωμα της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ο «Κοινός Πρόγονος»: Πάνω από το 50% των ανδρών της περιοχής κατάγεται από έναν και μόνο πρόγονο που έζησε τον 7ο αιώνα μ.Χ. Αυτό υποδηλώνει μια περίοδο δραματικής μείωσης του πληθυσμού (λόγω πολέμων ή επιδημιών) και στη συνέχεια μια μακρά περίοδο απόλυτης απομόνωσης.
«Οι Μέσα Μανιάτες πιθανότατα κατάγονται από τους ίδιους ανθρώπους που κατασκεύασαν τις μοναδικές μεγαλιθικές κατασκευές της περιοχής», εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ Λεωνίδας-Ρωμανός Νταβράνογλου.
Η Σύγκλιση Επιστήμης και Παράδοσης
Ένα από τα πιο πολύτιμα στοιχεία της μελέτης ήταν η σύγκριση των γενετικών δεδομένων με τις προφορικές παραδόσεις. Η ερευνητική ομάδα συνεργάστηκε στενά με την τοπική κοινότητα, πραγματοποιώντας συνεντεύξεις με 60 ηλικιωμένους κατοίκους από σχεδόν κάθε χωριό.
Ο Ρόλος του Κέντρου Υγείας Αρεόπολης και η Ιατρική Διάσταση
Η επιτυχία της έρευνας βασίστηκε στον συντονισμό του Δρ Ανάργυρου Μαριόλη, Διευθυντή του Κέντρου Υγείας Αρεόπολης. Η δειγματοληψία έγινε με σεβασμό στη δομή της μανιάτικης κοινωνίας, διασφαλίζοντας ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα από διαφορετικά γένη.
«Η μελέτη αυτή δίνει φωνή στις ιστορίες των προγόνων μας», σημειώνει ο κ. Μαριόλης. «Ως Μέσα Μανιάτης ο ίδιος, εύχομαι οι πρόγονοί μου να είχαν την ευκαιρία να μάθουν πως οι παραδόσεις τους επιβεβαιώνονται από την επιστήμη».
Η έρευνα, ωστόσο, δεν σταματά στην ιστορία. Ο καθηγητής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Θεόδωρος Μαριόλης-Σαψάκος, και η Δρ Παναγιώτα Σουλιώτη υπογραμμίζουν ότι η γενετική αυτή ιδιαιτερότητα προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία για την ιατρική επιστήμη. Στόχος είναι ο εντοπισμός κλινικά σημαντικών δεικτών που θα επιτρέψουν τη δημιουργία νέων στρατηγικών για τη θωράκιση της δημόσιας υγείας των κατοίκων.
Η Ταυτότητα πέρα από τα Γονίδια
Παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, ο Δρ Νταβράνογλου σπεύδει να διευκρινίσει: «Το DNA δεν μας λέει κάτι για την ταυτότητα ενός ανθρώπου ή για το πόσο Έλληνας είναι κάποιος. Η ελληνικότητα είναι πολιτισμικό χαρακτηριστικό. Η γενετική μάς φέρνει κοντά, δεν μας διαχωρίζει. Οι Μανιάτες μπορεί να έμειναν απομονωμένοι για 1.400 χρόνια, αλλά στην ουσία της, η ιστορία της ανθρωπότητας είναι μια ιστορία συνεχών αναμείξεων».
Πηγή: Πρώτο Θέμα
