Φανταστείτε έναν τόπο όπου οι άνθρωποι γεννιούνται από πέτρες, ένας ήρωας δολοφονείται από τον Αχιλλέα, και οι ίδιοι οι Διόσκουροι ιδρύουν ιερά. Αυτή είναι η Λας, μια αρχαία πόλη της Λακωνίας, φωλιασμένη στη σημερινή Μάνη, στις δυτικές ακτές του Λακωνικού κόλπου. Το όνομά της, που στα δωρικά σημαίνει «λίθος», προδιαγράφει μια ιστορία χτισμένη πάνω σε μύθους και ανθεκτικότητα.
Εκεί που ο Όμηρος Συναντά τους Διόσκουρους
Σκεφτείτε τη Λας να στέκεται αγέρωχη στην κορυφή του όρους Ασία, σημερινό λόφο του Πασσαβά, αγναντεύοντας το πέλαγος. Δεν ήταν μια απλή πόλη. Ο Όμηρος την υμνεί στην Ιλιάδα, κατατάσσοντάς την πλάι στη Σπάρτη, ως μια από τις ισχυρότερες της Λακωνίας. Ακόμα και ο Παυσανίας, ο αρχαίος περιηγητής, περπάτησε στα σοκάκια της, περιγράφοντας ναούς αφιερωμένους στην Αθηνά Σώτειρα και τον Ποσειδώνα. Οι θρύλοι ψιθυρίζουν πως οι ίδιοι οι Διόσκουροι όχι μόνο την κατέκτησαν, αλλά και την τίμησαν ιδρύοντας ιερά, αποδεικνύοντας πόσο σπουδαία ήταν ήδη από τα πανάρχαια χρόνια.
Ανεξαρτησία, Ρωμαϊκή Λάμψη και η Μοίρα της Παρακμής
Η Λας, περήφανη σπαρτιατική πόλη, αντιστάθηκε σθεναρά στις επιδρομές, ακόμη και σ’ αυτές του Φιλίππου Ε΄ της Μακεδονίας. Αλλά η φλόγα της ελευθερίας έκαιγε μέσα της. Αποσπάστηκε από τη Σπάρτη και έγινε η καρδιά του Κοινού των Ελευθερολακώνων, μιας ομοσπονδίας που της εξασφάλισε προνόμια ακόμη και υπό ρωμαϊκή κυριαρχία. Φανταστείτε τους κατοίκους της να απολαμβάνουν τα πολυτελή λουτρά και τα γυμνάσια που κοσμούσαν την πόλη, σημάδια μιας ανθηρής εποχής.
Όμως, καμία πόλη δεν είναι αθάνατη. Ο χρόνος, οι επιδρομές των Βανδάλων και ένας τρομακτικός σεισμός το 375 μ.Χ. –που, λέγεται, βύθισε μέρος του λιμανιού της και στοίχισε τη ζωή σε χιλιάδες– άφησαν ανεξίτηλα σημάδια. Η Λας σίγησε για πάντα, αφήνοντας πίσω της μόνο ερείπια και μύθους.
Ο Πασσαβάς: Ένα Κάστρο που Ψιθυρίζει Ιστορίες
Πάνω στα ερείπια της αρχαίας ακρόπολης, τον 13ο αιώνα, υψώθηκε το Κάστρο του Πασσαβά, ένα φραγκικό οχυρό που έμελλε να γίνει η μοναδική χερσαία πύλη εισόδου στη Μάνη. Η ιστορία του είναι γεμάτη αίμα και ηρωισμό: Βυζαντινοί, Οθωμανοί, Βενετοί και Μανιάτες διεκδίκησαν την κυριαρχία του, φέρνοντας τις δικές τους ιστορίες στους πέτρινους τοίχους του.
Και ποιος θα ξεχάσει την απίστευτη ιστορία με τους Μανιάτες που, μεταμφιεσμένοι σε ιερείς, εισέβαλαν στο κάστρο μια Κυριακή του Πάσχα; Άρπαξαν τα όπλα και ανάγκασαν τους 700 κατοίκους να το εγκαταλείψουν! Από τότε, ο Πασσαβάς στέκεται ακατοίκητος, ένας σιωπηλός μάρτυρας μιας εποχής γεμάτης πάθος και αγώνες.
Η Λας, αυτή η αρχαία πόλη των λίθων και των ηρώων, μας θυμίζει ότι κάτω από κάθε ερείπιο κρύβεται μια ζωντανή ιστορία, περιμένοντας να ανακαλυφθεί. Ίσως η επόμενη περιπέτειά μας να είναι να την αναζητήσουμε;
Κείμενο: Όμορφη Μάνη
Πηγή: Βικιπαιδεία
