Στην αγκαλιά της Μάνης, εκεί που η άγρια ομορφιά του τοπίου συναντά τα καταγάλανα νερά του Μεσσηνιακού Κόλπου, βρίσκεται το Νέο Οίτυλο. Ένα χωριό με βαθιές ρίζες στην ιστορία, που σήμερα αναδύεται ξανά, μεταμορφώνοντας τις μνήμες του παρελθόντος σε μια πολλά υποσχόμενη νέα εποχή.
Η «Τσίπα» και η Ποιητική της Ψυχή
Όπως τόσο όμορφα περιγράφει ο Β. Πιερρακέας, “Στην αμασχάλη του βουνού την αποσκιαδερή, σε ησυχαστήρι αρχαίου θεού εξαίσια κλίνη αμουδερή, εκεί η Τσίπα η όμορφη βρήκε να ξαποστάσει.” Η Τσίπα, όπως ήταν γνωστό το Νέο Οίτυλο παλιά, απλώνεται σε μια επίπεδη έκταση δύο χιλιομέτρων, περιτριγυρισμένη από τις ειδυλλιακές ακρογιαλιές του Μεσσηνιακού Κόλπου. Η εικόνα της “αρχαίας σειρήνας” που ξεπλένει τα χρυσά μαλλιά της στα θεμέλια του Οίτυλου, αναδίδοντας άρωμα από άγρια ρίγανη και αγιοκλήματα, αποτυπώνει ιδανικά την αύρα του τόπου.
Η Χρυσή Εποχή του Εμπορίου
Πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Νέο Οίτυλο έσφυζε από ζωή, αποτελώντας το καλύτερο εμπορικό κέντρο της Μάνης. Οι κάτοικοί του, με ένα σπινθηροβόλο εμπορικό πνεύμα που μεταβιβαζόταν από γενιά σε γενιά, κυριάρχησαν για δεκαετίες. Οι ανεπτυγμένοι θαλάσσιοι δρόμοι, κυρίως προς την Καλαμάτα, ενίσχυσαν αυτή την ακμή.
Το πρακτικό εμπορικό δαιμόνιο των Νεοοιτυλιωτών, σε συνδυασμό με την ευγένεια και τη φιλοξενία τους – έννοιες φαινομενικά ξένες προς το επικερδές εμπόριο – τους εξασφάλιζαν οικονομική άνεση και σεβασμό. Θρυλικά καταστήματα, όπως το “Σούπερ Μάρκετ” της εποχής, του Πιέρρου Τζαούτου, που περιελάμβανε Γενικό Εμπόριο, Παντοπωλείο, Αλευρόμυλο (με τον πρώτο πετρελαιοκίνητο μύλο της περιοχής) και Ελαιοτριβείο, κυριαρχούσαν στη Μάνη. Ολόκληρα χωριά κατηφόριζαν στην Τσίπα για να αλέσουν τα στάρια τους στον μύλο του Τζαούτου, με τον αλευρωμένο μυλωνά Θωμά Πατρικαράκο να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της εικόνας.
Ο παραλιακός δρόμος έσφυζε από ζωή, γεμάτος εμπορικά καταστήματα, ξυλεμπορίες, εμποροραφεία, υποδηματοποιεία, καφενεία, ξενοδοχεία και ταβέρνες. Κάθε γωνιά μαρτυρούσε την εμπορική ευμάρεια και την κοινωνική ζωή του χωριού.
Από την Εγκατάλειψη στην Αναγέννηση
Μετά την απελευθέρωση, ο ραγδαίος ρυθμός της αστυφιλίας και της μετανάστευσης οδήγησε στην σχεδόν πλήρη εγκατάλειψη του Νέου Οίτυλου. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται ένας εκπληκτικός οικοδομικός οργασμός. Δίπλα στις σωριασμένες πέτρες των παλιών σπιτιών, αναβιώνουν μοντέρνες κατοικίες, και ο χώρος ζωντανεύει ξανά. Η μοναδική σε έκταση παραλία της περιοχής σφύζει πλέον από ζωή, με σύγχρονα ξενοδοχεία να υποδέχονται κύματα τουριστών, προσφέροντας εκλεκτή διαμονή και γαστρονομικές απολαύσεις, με τα φρέσκα ψάρια του Μεσσηνιακού Κόλπου να πρωταγωνιστούν.
Οι Εκκλησίες: Φάροι Πίστης και Ιστορίας
Το Νέο Οίτυλο, όπως και όλη η Μάνη, είναι διάσπαρτο με εκκλησίες και εξωκκλήσια, τόπους ηρεμίας και ψυχικής γαλήνης.
- Ο Άγιος Ιωάννης: Ένα Σύμβολο Αναγέννησης Η καθολική εκκλησία του χωριού, ο Άγιος Ιωάννης, γιορτάζει στις 29 Αυγούστου, την ημέρα της Αποτομής της Κεφαλής του Ιωάννου του Προδρόμου – ή όπως λέει ο λαός, του Αη Γιάννη του Νηστευτή. Η ιστορία του ναού είναι συγκλονιστική: το 1975 καταστράφηκε ολοσχερώς από πυρκαγιά. Όμως, η ομοψυχία και η αφοσίωση των κατοίκων, τόσο των ντόπιων όσο και των ξενιτεμένων, οδήγησε στην ανοικοδόμηση ενός περίλαμπρου Ναού μέσα σε μόλις πέντε χρόνια. Μια επιτροπή αποτελούμενη από τους Μενέλαο Δεκούλο, Πάρι Ραζέλο και Γεώργιο Γριβέα, συγκέντρωσε ένα τεράστιο ποσό, δείχνοντας την αδιαπραγμάτευτη πίστη και την αγάπη για τον τόπο τους.
- Το Μοναστήρι της Παναγίας (της Τσίπας) Στη θέση “Περισάτσα”, μέσα σε μια δασική περιοχή, βρίσκεται το ιστορικό Μοναστήρι της Παναγίας, γνωστό και ως Μοναστήρι της Τσίπας. Η μνήμη της τιμάται στις 8 Σεπτεμβρίου, στο Γενέθλιο της Θεοτόκου.
- Η Αγία Κυριακή Στα ακραία σπίτια του Νέου Οίτυλου, προς το Λιμένι, βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Κυριακής, κάποτε μέρος της μεγάλης οικογένειας των Μαυρομιχαλαίων και σήμερα ιδιοκτησία της οικογένειας Νικολαράκου.
Το Νέο Οίτυλο, με την πλούσια ιστορία, την εμπορική του αίγλη, την ανθεκτικότητα των κατοίκων του και την ανανεωμένη του λάμψη, αποτελεί έναν προορισμό που σε προσκαλεί να ανακαλύψεις τις κρυφές του γοητείες και να νιώσεις τον παλμό του παρελθόντος να συναντά το δυναμικό παρόν.
Πηγή: mani.org
